Laneplan Oranjewâld
Mei-inoar wurkje oan'e leanen fan no en de takomst
It parklânskip fan Oranjewâld is unyk. De histoaryske leanen foarmje al iuwen de griene rêchbonke fan it gebiet. Se fertelle it ferhaal fan de bûtenpleatsen, it lânskip en de minsken dy't hjir wenje en rekreëarje. Om dizze bysûndere leanen ek yn de takomst te behâlden, wurkje Provinsje Fryslân, Gemeente Hearrenfean, Steatsboskbehear, lângoedeigeners en Bosgroep Noord-Oost Nederland gear oan it Lanenplan Oranjewoud.
Wêrom in lanenplan?
Yn'e rin fan'e tiid binne guon leanen feroare. Beammen binne ferdwûn, leanen binne tichtgroeid of beammen binne minder sûn wurden. Dêrtroch is de oarspronklike laanstruktuer op guon plakken minder goed te werkennen.
Mei it lanenplan wolle wy:
- feilige leanen foar bewenners en rekreanten behâlde
- soarchfâldich wurkje mei each foar natuer en bisten
- de kultuerhistoaryske wearde fan de lânen behâlde en fersterkje
- kieze kinne dy't ek op lange termyn goed binne
Soms betsjut dit dat beammen snoeid wurde of dat der nije beammen plante wurde. Yn guon gefallen is it ek nedich om beammen fuort te heljen, bygelyks fanwege feiligens of minne beamkondysje. Dit bart altyd nei in soarchfâldige ôfwaging.
Planning & útfiering
De earste stap yn it laneplan is ûnderwilens set. Wy hawwe yn kaart brocht hoe't it mei de leanen yn Oranjewâld giet. Dêrby hawwe wy sjoen nei ûnder oare de sûnens fan de beammen, de feiligens en de werkenberens fan de leanen. Op grûn dêrfan binne de lânen yndield yn ferskillende kategoryen.
De folgjende stap is it útfieren fan ekologyske quickscans. Hjirby ûndersykje spesjalisten oft der beskerme bisten yn of om de beammen libje, lykas fûgels of flearmûzen. As dat sa is, kin dit ynfloed hawwe op wannear en hoe't wurksumheden útfierd wurde kinne.
Pas nei dizze ûndersiken wurdt dúdlik hokker needsaaklike ûnderhâld plakfine kin. Tink bygelyks oan snoeiwurk, it oanplantsjen fan nije beammen of, yn guon gefallen, it fuortheljen fan beammen. Sadree't hjir mear dúdlikheid oer is, diele wy de planning op dizze side.
Undersyk en ferfolchstappen
Yn 2014 is op inisjatyf fan Pleatslik Belang Oranjewâld in wurkgroep start foar it behâld fan de karakteristike leanen yn Oranjewâld. Dêrfoar is wiidweidich histoarysk ûndersyk dien en binne alle leanen en yndividuele beammen beoardiele op stânplak, fitaliteit en kultuerhistoaryske wearde. Op basis dêrfan binne de lânen yndield yn ferskate kategoryen en is in fisy opsteld.
Mei dizze ynformaasje as basis hat Tree-O-Logic yn 2024 in útfieringsplan opsteld. Yn de fierdere útwurking die bliken dat dêryn noch net alle wichtige ûnderdielen meinaam wiene, lykas soartebeskerming en de beoardieling fan it kroandak* fan de leanen. Dêrom wurdt dit plan brûkt as fertrekpunt foar oanfoljend ûndersyk en fierdere útwurking.
Foar it hiele gebiet wurdt no earst in wiidweidich ekologysk ûndersyk útfierd. Dêrby wurdt sjoen nei beskerme bisten - en plantssoarten dy't yn of om de beammen libje, lykas fûgels, flearmûzen en marterachtigen. De resultaten fan dit ûndersyk binne bepalend foar de planning en útfiering fan wurksumheden yn it gebiet.
Ek de steat fan it kroandak* spilet in wichtige rol. It kronedak* lit sjen yn hoefier't de beamkroanen yn in leane noch opinoar oanslute. Sels as der in pear beammen ûntbrekke, kin it laanbyld noch foar in grut part yntakt wêze troch in oaniensletten kroandak*.
Op grûn fan:
- it rapport fan Tree-O-Logic;
- de resultaten fan it ekologysk ûndersyk;
- en de beoardieling fan it kroandak;
wurdt in definitive planning opsteld. Hjiryn stiet hokker wurksumheden nedich binne foar it behâld en werstel fan de leanen, lykas snoeiwurk, it fuortheljen fan beammen en it oanplantsjen fan nije beammen.
Sadree't dêr mear dúdlikheid oer is, diele wy de planning op dizze side.
*Kronendak: de mjitte wêryn't de beamkroanen yn in leane noch oaninoarsletten binne. Ek as der op guon plakken beammen ûntbrekke, kin it kroandak noch foar in grut part sletten wêze en dêrmei bepalend bliuwe foar it karakteristike laanbyld.
Utfieringsplan Lanen Oranjewoud
Op'e hichte bliuwe?
Wolle jo op'e hichte bliuwe fan de ûntjouwingen yn it gebiet? Meld jo dan fia ûndersteande knop oan foar de digitale nijsbrief. Hawwe jo gjin mailadres en wolle jo graach op'e hichte bliuwe? Nim dan kontakt op mei it Klantkontaktsintrum fia telefoannûmer 058 - 292 59 25 ûnder oan dizze side om in nijsbrief op papier oan te freegjen.
Kontakt
Hawwe jo fragen oer it Lanenplan Oranjewoud of oer dizze side? Nim dan kontakt op mei it Klantkontaktsintrum fia provincie@fryslan.frl of per telefoan 058 – 292 59 25.