Gebietsûntwikkeling Keningsdjip

De gebietsûntwikkeling Koningsdiep giet oer de nije ynrjochting fan it beekdal Koningsdiep. Yn dizze delling streamt de beek Alddjip troch de Fryske Wâlden, lâns de doarpen Bakkefean, Wynjewâld, Oerterp en Beetstersweach. Yn de folksmûle wurdt de beek ek wol Keningsdjip of Boarn neamd.

Yn dizze beekdelling wurdt nije natuer oanlein en krijt wetter mear de romte. Mei oare partijen, yn dielplannen en stap foar stap krijt it gebiet foarm. It westlike part fan de beekdelling (de ûnderloop) is hast klear (sjoch de ljocht- en donkergriene dielen op it kaartsje). No binne wy ta oan de folgjende faze, de 5e útfieringsmodule. Yn dizze 5e útfieringsmodule lêze jo mear oer de doelen fan gebietsûntwikkeling Keningsdjip.

Een overzichtskaart waar met nummers de stuwvakken aangegeven wordt.
Oersichtskaart mei yn it westen it ynrjochte gebiet (donkergrien). Yn it easten - tusken Bakkefean, Sigerswâld, Wynjewâld, Oerterp en Heidehuzen - sjogge jo de stofakken Beakendyk (1), Mounleane (2) en Heidehuzen (3). It plan foar dizze oranje dielen is klear en fiere wy ynkoarten yn fazen út.

De ynrjochtingsmaatregels om de boppe- en middenrin fan de beek Alddjip hinne steane omskreaun yn ûntwerpplannen. Dy plannen leine fan 28 novimber 2025 oant en mei 12 jannewaris 2026 op besjen foar belutsenen en belangstellenden. Yn'e ynsageperioade organisearre de gebietskommisje Keningsdjip twa drok besochte ynringearkomsten en fjildeskurzjes.

Lês hjir mear oer wat besikers fûnen fan de gearkomsten en de ekskurzjes...

Hege opkomst by útlis oer ûntwerpplannen gebietsûntwikkeling Keningsdjip 

Op tiisdei 9 desimber en woansdei 10 desimber 2025 besochten goed 80 minsken de ynrin gearkomsten yn Bakkefean (recreatiecentrum Dúndelle) en Wynjewâld (Hotel & restaurant De Stripe). De belangstelling wie grut. In ynwenner fan Wynjewâld ferwurdde it sa: “Ik ben een natuurliefhebber en kom graag in de beekdal. Dus ik fyn it moai dat der safolle ynvestearre wurdt yn de natuer. Tagelyk snap ik ek dat miskien net elkenien bliid is mei de maatregels."

Tefredenheid oer opkomst en útwikseling

De organisaasje sjocht tefreden werom op de byienkomsten. Yep Zeinstra, projektlieder by provinsje Fryslân: “Der komt 350 hektare nije natuer, de wetterkwaliteit yn de beekdelling wurdt ferbettere en de beek krijt hjir mear romte. Dat is in flinke opjefte. Wy hawwe goede kontakten yn it gebiet en belanghawwenden binne fan it begjin ôf op ferskate wizen belutsen. We fernimme no dat ek in breder publyk witte wol wat der barre sil. Dat is moai.” 

Ek Ido Boonstra, projektlieder by Wetterskip Fryslân, is posityf: “We binne hiel bliid mei de opkomst. It wiene ynteraktive sesjes. We ha der bewust foar keazen om mei de minsken lâns grutte oersjochskaarten te rinnen. Sy stelden de fragen, wy leine út en koene fuortdaliks op'e kaart sjen litte wat der barre sil. Dat wurke ferhelderjend en soarge foar in ûntspannen sfear."

De krêft fan ien op ien útwikseling

De byienkomsten hiene as doel om de plannen út te lizzen. Tagelyk wie it in moaie kâns om yn petear te gean en te hearren wat der libbet ûnder de minsken. Yn de petearen binne de oandachtspunten, fragen en ferbettertips notearre. Wat hawwe de oanwêzige kommisjeleden, projektlieders en ynhâldlike amtners ophelle?

In oersjoch fan de wichtichste punten. 
  • Der is entûsjasme oer it nije natuergebiet.
  • Der is begryp foar it fêsthâlden fan wetter yn de nije natuer fan de beekdelling. De ferdrûging of it wietsjen falt minsken op. Se sjogge dat der dingen feroarje yn it klimaat.
  • Tagelyk is der ek soarch oer de peilferheging. In soad grûneigeners ûnderfine de lêste jierren al ekstra wetteroerlêst. Wat is it ekstra effekt fan peilferheging op harren hiem en lân? Yn de petearen hat Wetterskip Fryslân de soargen bepraat.
  • Fierder is útlein hoe wichtich it is om ek sels de wettergongen en greppels goed te ûnderhâlden en te behearen.
  • Der meie mear rekreative maatregels yn de plannen komme. De pleatslike belangen binne fan plan in reaksje mei ideeën en suggestjes op'e plannen ta te rieden. Yn de fjildeskurzje is útlein dat der al ferskate foarsjenningen troffen binne foar de rekreaasje yn it gebiet. Sa is in tal fytspaden oanlein of ferbettere.

Fjildekskurzje yn koarte tiid folboekt

‘Learzens oan’ en yn de natuer mear hearre oer de plannen. Op sneon 13 desimber 2025 giene sa'n 40 minsken yn twa groepen op'en paad. Startpunt wie De Slotpleats yn Bakkefean. By de kuiertocht fan sa'n 5 kilometer krigen de dielnimmers útlis oer de wurksumheden om de Foarwurker Wei hinne, de Wâldfeanster Feart en de Beakendyk. 

Der wie in strakblauwe loft en it sintsje skynde folop. It moaie winterwaar soarge foar in ekstra goede sfear. Ek hjir waard de taljochting fan de projektmeiwurkers goed ûntfongen en stelden de dielnimmers folop fragen. Natuurmonumenten wurke mei oan de fjildeskurzje. Omrop Fryslân wie ek oanwêzich, de reportaazje is te sjen yn ‘Hjoed' fan moandei 15 desimber 2025. 

Troch de grutte belangstelling organisearret de provinsje Fryslân in twadde fjildeskurzje op freed 13 febrewaris 2026. Ek hjir wie de belangstelling wer grut en is de ynskriuwing yntusken sletten.

De folgjende stap 

De gebietskommisje is ta oan'e folgjende stap yn it proses. Hoe sjocht dy stap derút? 

  • Wy sammelje alle yntsjinne reaksjes en sette dy yn in reaksjenota. Yn de reaksjenota stiet wat wy dogge mei de opmerkingen, ideeën en fragen dy't fia de sjenswizen binnenkaam binne. Dat bart anonym.
  • Yn de reaksjenota stiet ek wat wy dogge mei de advizen fan de kommisje mer en de gebietskommisje Koningsdiep.
  • Yn de maitiid fan 2026 stelt Deputearre Steaten de plannen fêst. Sy dogge dit mei ynstimming fan Wetterskip Fryslân.
  • Sadree't it ynrjochtingsprogramma, it útfieringsplan en de reaksjenota definityf binne, meitsje wy dy iepenbier.
  • Dêrnei riede Provinsje Fryslân en Wetterskip Fryslân de útfiering ta. Sy dogge dit tegearre mei alle belutsen partijen, grûneigeners en - brûkers. De ferwachting is dat de wurksumheden fan de 5e útfieringsmodule plakfine tusken 2026 en 2030. 

Hawwe jo fragen oer de gebietsûntwikkeling Keningsdjip?  

Nim gerêst kontakt op mei it klantkontaktsintrum fan provinsje Fryslân, telefoannûmer 058 – 292 59 25 of provincie@fryslan.frl.

Op'e hichte bliuwe fan de ûntwikkelingen? 

Jo kinne jo oanmelde foar ús digitale nijsbrief fia ûndersteande knop. Alle nijsbrieven fan de gebietsûntwikkeling stean ûnderoan dizze side.

Oanmelde digitale nijsbrief

De gebietskommisje: Wy dogge it mei-inoar 

De gebietskommisje advisearret oer de ynrjochting fan it gebiet Keningsdjip en de útfiering fan it wurk. Sy dogge dat yn opdracht fan de provinsje Fryslân. 

Yn de kommisje sitte fertsjintwurdigers út de omjouwing op it mêd fan lânbou, natuer, wetter en rekreaasje. Tegearre advisearje sy oer de plannen, it proses en de ynhâld.

Een groep mensen zit aan tafeltjes te luisteren naar een spreker die bij een groot scherm staat.
Foto fan de gebietskommisje en belangstellenden dy't it iepenbiere part fan de 100e gearkomste bywennen.

De gebietskommisje komt meardere kearen yn it jier gear. Yn ûndersteand oersjoch kinne jo fine op hokker datums sy byinoar komme:

Datum
Tongersdei 12 febrewaris 2026
Tongersdei 9 april 2026
Tongersdei 2 july 2026
Tongersdei 17 septimber 2026
Tongersdei 12 novimber 2026

Jo kinne de agindapunten fan de gearkomste fan 12 febrewaris 2026 lêze troch op de datum yn de tabel te klikken. Mochten jo fragen hawwe of punten meijaan wolle, dan kinne jo ien fan de kommisjeleden (sjoch ûnderoan by kontakt) benaderje.

De doelen fan de gebietsynrjochting Keningsdjip 

De ûntwerpplannen foar de midden - en boppeloop fan de beek Alddjip steane beskreaun yn it ûntwerp ynrjochtingsprogramma Koningsdiep en yn it konsept 5e útfieringsmodule. Wy rjochtsje 350 hektare nije natuer yn foar Natuurnetwerk Nederland (NNN). It NNN ferbynt natuergebieten mei-inoar. Sa foarmet him in keten fan grutte en lytse natuergebieten. Yn de beekdal Koningsdiep jouwe we it wetter yn de beek mear romte en ferbetterje de wetterkwaliteit. Dit soarget foar in bettere wetterhúshâlding yn de beekdelling en yn hiel Fryslân. Al dizze maatregels barre neffens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en it Waterbeheer 21e eeuw (WB 21). 

It ynrjochtingsprogramma Koningsdiep hat trije wichtige doelen: 

  • Der komt 350 hektare nije natuer yn de beekdelling (NNN).
  • De wetterkwaliteit wurdt better. Dit bart troch bochten (meanders) yn'e beek te meitsjen en twa trochgongen foar fisken (fiskpassaazjes) by de stuwen (KRW).
  • De beekdelling wurdt better taret op klimaatferoaringen. Dit dogge wy troch in nij boarnegebiet oan te lizzen en oerstreamingsflaktes te meitsjen. Dit binne plakken dêr't wetter oerstreame kin yn de nije natuer lâns de beek (WB 21). 

Der komme in pear foarsjenningen foar rekreaasje. Lykas it oanlizzen fan in kuierpaad en trije plakken dêr't jo de natuer mear belibje kinne. Wy wurkje der noch oan hoe't dy derút komme te sjen.

Trije ympresjes fan beekdal Alddjip

  • Foto 1: Ympresje fan Beakendyk by Bakkefean, nei't de ynrjochting klear is. Dúdlik sichtber is de nije oanleine fiskpassaazje yn'e beek.
  • Foto 2: Ympresje fan it nije boarnegebiet by Bakkefean yn de winter, nei't de ynrjochting klear is. Dúdlik sichtber is hoe't it wetter fêstholden wurdt yn de nije natuer.
  • Foto 3: Ympresje fan it nije boarnegebiet by Bakkefean simmerdeis, neidat de ynrjochting klear is. It toant dat der yn drûgere perioaden sichtber minder wetter is.

Kontakt 

Hawwe jo fragen oer gebietsûntwikkeling Keningsdjip? Nim gerêst kontakt op mei it sekretariaat fan gebietsûntwikkeling Keningsdjip. Jo kinne dat dwaan troch te beljen mei it Klantkontaktsintrum, telefoannûmer 058 - 292 59 25. Of troch in mail te stjoeren nei provincie@fryslan.frl. 

Jo kinne ek fuortendaliks kontakt opnimme mei ien fan de gebietskommisjeleden: 

  • Tineke Jagersma (foarsitter): 06 - 21 80 38 87
  • Dennis Benedictus (natuer/miljeu): 06 - 12 89 20 87)
  • Agaath Arends (natuer/miljeu): 0516 - 54 12 72
  • Tjalling Nijboer (lânbou): 06 - 57 58 02 00
  • Hendrikus van de Lageweg (lânbou): 06 – 15 21 52
  • Appie Dekker (rekreaasje): 06 - 21 92 58 98
  • Yep Zeinstra (provinsje Fryslân, projektlieder/sekretaris): 058 - 292 54 51
  • Maarten Jan Bijl (Wetterskip Fryslân, adviseur): 06 - 23 22 84 09
  • Marieke Tiekink (gemeente Opsterlân, adviseur): 0512 - 38 62 22

Dokuminten

Ferskate eftergrûndokuminten

Nijsbrieven

Hawwe jo problemen mei de lêsberens? Dan kinne jo in formulier ynfolje of belje mei it Klantkontaktsintrum. Sy helpe jo graach fierder.