3. Projecten

Participatie rond jonge monumenten (1965-2000)

Inwoners van Fryslân hebben in het voorjaar van 2024 potentiële jonge monumenten aangedragen en er op gestemd. Dit is de link naar de resultaten daarvan.

Mei it ferline foarút – inspiratiebeelden voor ontwikkelen van toekomstplan

Werkend Landschap en Landschapsbeheer Friesland hebben het verleden van gebieden van Fryslân schematisch in kaart gebracht met landschapshistorisch- en ontwerpend onderzoek. Dat leverde een set inspiratiebeelden op, die behulpzaam zijn voor een frisse blik op de toekomst. Dat helpt beleidsmakers, bestuurders en grondeigenaren bij de ontwikkeling van een toekomstplan voor hun gebied.

Met het verleden vooruit

Takomst Fryske Pleats - Ter inspiratie! 

Voor de Friese identiteit, geschiedenis en landschap vormt de boerderij een rode draad. We willen de Fryske Pleats als kernwaarde van het Friese erfgoed en cultuurlandschap ontwikkelen en behouden. Zodat boerderijen en erven in de toekomst een duurzame plek hebben in het cultuurlandschap en voldoen aan nieuwe opgaven en functies. In 2021 was er een project rond de Fryske pleats, waarbij een werkplan Takomst Fryske Pleats met praatplaat is gemaakt, met daarin acht deelprojecten. 

Eén van de deelprojecten is herbestemming. In het kader hiervan is het project Nije fitaliteit yn âlde pleatsen uitgevoerd in het Leader-gebied Noardwest Fryslân. 

Kerken

Voor vrijkomende kerkgebouwen doet de provincie mee aan de nationale kerkenaanpak. Het Platform Fryske Tsjerken adviseert en stemt onderlinge acties af rond her- en nevenbestemming van kerkgebouwen. Er is een Team Fryske Tsjerken, dat lokaal en kosteloos helpt bij het vinden van oplossingen voor leegstand, onderhoud en herbestemming van kerken. Meer informatie: Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 058 - 266 25 19, dbloemhof@monumentenzorg.frl. Ideeën voor herbestemming vind u hier: herbestemming kerkgebouwen.

Dorpenatlas

Wat is het goud (de kenmerken en waarden) van de Friese dorpen en steden? Hoe zijn ze ontstaan? De kenmerken geven aan wat belangrijk is om te behouden en geven houvast bij plannen voor de toekomst. Kijk op www.dorpenatlas.frl en draag ook bij: stuur uw foto’s en verhalen in!

Op de Cultuurhistorische kaart van Fryslân kunt u aardkundige, archeologische, historisch geografische en bouwhistorische zaken opzoeken.

Daarnaast is er een archeologische beleidskaart de FAMKE: Friese Archeologische Monumentenkaart Extra. 

Meer over archeologie in Fryslân:

• de archeologische steunpunten(externe link);
• ons archeologisch depot(externe link) in Nuis;

Kwaliteiten van Makkum (en andere Friese badplaatsen)

In opdracht van de gemeente Súdwest Fryslân is er een studie gemaakt over de kwaliteiten van Makkum. Er staan aanbevelingen in hoe die benut kunnen worden bij toekomstige ontwikkelingen.

De aanbevelingen zijn ook interessant voor Workum, Hindeloopen, Starum en De Lemmer. 

Erfgoeddeals - Erfgoed en ruimtelijke opgaven 

Het rijk, gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties werken samen in de Erfgoed Deal, om erfgoed in te zetten bij de grote ruimtelijke opgaven zoals duurzaamheid, klimaatadaptatie en stedelijke groei en krimp.

In Fryslân zijn we betrokken bij deze projecten uit de  Erfgoed Deal:

• Erfgoed Deal - project Greppelland Fryslân | Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
• Erfgoed Deal - project Waddenkust K(l)eigoed | Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
• Erfgoed Deal - project Campagne ONGEZOUTEN (IJsselmeer) | Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Voor Greppelland is de notitie "Kruidenrijk greppelland" opgesteld.

Fries landschap

Atelier Fryslân heeft van 2008 tot 2012, ongevraagd en gevraagd geadviseerd over de ruimtelijke kwaliteit in Fryslân. Deze studies zijn nog steeds actueel en kunnen inspireren bij vraagstukken in de ruimte. 

Ze gaan over diverse onderwerpen: 

• Klimaatverandering en wind- en zonne-energie, bedrijventerreinen;
• dorpen: Watersdorp Heech, landschap tussen dorp versus stad rond Folsgare, versterking dorpslint in de Westereen, 
  boer en landschap;
• ontwikkeling rond verkeersknooppunt Joure en de N359;
• Waddenkustgebied;
• Kunst in Openbare ruimte. 

Kracht van ontwerp 

Ontwerpend onderzoek is een krachtige onderzoeksmethode waarbij ruimtelijke problemen integraal en creatief benaderd worden. Twee voorbeelden daarvan:

Studies van studenten uit Lund

Internationale studenten van de universiteit uit het Zweedse Lund zijn twee keer naar Leeuwarden gekomen. Ze hebben ideeën bedacht voor het Spoordok-gebied in Leeuwarden. En ook dachten ze na over het gebied tussen Leeuwarden en het Wad. Kijk hier naar hun ideeën:

Achtergrondstudies

De Anita Andriesenprijs voor Ruimtelijke Kwaliteit is een oeuvreprijs en wil een impuls geven aan het behoud en de ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit in Fryslân. Bij de uitreiking in 2021 was het thema “de kracht van Ontwerp”.