Financiën van de Provincie Fryslân

Inleiding

Fryslân is de plek waar je woont, leeft en werkt. Daarom is het belangrijk dat je weet wat er in onze provincie speelt.

Als provincie werken we samen met jou aan een omgeving waarin mensen zich thuis voelen en waar ruimte is om prettig met elkaar te leven.

Ieder jaar maken we een begroting: wat willen we bereiken en hoe betalen we dat? In deze video nemen we je mee in onze plannen voor 2027.

Vervoer & Infrastructuur

We willen dat iedereen in Fryslân in 2050 veilig, vlot en duurzaam van A naar B kan komen.

Daarom investeren we in wegen, vaarwegen, bruggen en goed openbaar vervoer. Maar ook in fietspaden met veiligere oversteekplaatsen voor fietsers.

Natuur & Landbouw

We houden van het Friese landschap. En dat willen we beschermen en versterken.

Daarom werken we samen met boeren en dorpen aan innovatieve landbouw, natuurherstel en een leefomgeving die klaar is voor de toekomst. Op het vasteland, maar óók in het Waddengebied.

Ruimte & Klimaat

Steeds meer mensen willen hier wonen. Daarom kiezen we voor slimme oplossingen voor energie en ruimte.

Omdat Fryslân rijk is aan water, zetten we in op warmte uit water. En door circulair te bouwen, werken we aan een duurzaam Fryslân, klaar voor de toekomst.

Economie & Samenleving

Fryslân is sterk als we samenwerken. Daarom geven we ruimte aan initiatieven van inwoners, cultuur en een sterke regionale economie.

Karakteristieke kerken kunnen met een nieuwe bestemming een plek worden voor ontmoeting, activiteiten en de gemeenschap.

Ook grote, bijzondere evenementen zetten Fryslân op de kaart. Ze brengen mensen bij elkaar, zorgen voor plezier en levendigheid én voor extra bedrijvigheid in onze provincie.

Bestuur & Organisatie

Samen met gemeenten, ondernemers en (veiligheids)partners zetten we ons in om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Door samen te werken en kennis te delen, maken we onze provincie weerbaarder en houden we Fryslân veilig.

Afsluiting

Dit is de begroting voor 2027. Gemaakt voor Fryslân, en met Fryslân.

Wil je meer weten? De volledige begroting vind je op onze website.

Want ons Fryslân, dat maken we samen.

Audiodescriptie Begroting 2027

00:00 – 00:03: Openingsbeeld van de video met het intro van Provincie Fryslân. Een rood pompeblêd klopt in beeld en daarnaast verschijnt het logo met de tekst “Provinsje Fryslân”.

00:03 – 00:10: Het logo verdwijnt en een geanimeerde kaart van Fryslân verschijnt groot in beeld. Rondom de kaart verschijnen drie ronde beelden. Daarin zien we een gezin, een persoon die ontspannen met een boek ligt en een persoon bij een aantal hoge gebouwen. In het midden van de kaart verschijnt een klein pompeblêd.

00:10 – 00:13: De drie ronde beelden verschuiven naar de zijkanten van de kaart. Het pompeblêd in het midden van Fryslân wordt onderdeel van het volledige logo van Provincie Fryslân.

00:13 – 00:22: De kaart verdwijnt en maakt plaats voor een Fries landschap. Op de achtergrond verschijnen onder andere huizen, een kerk, hoge gebouwen, bomen en windmolens. Vogels vliegen door de lucht. Door het landschap lopen verschillende brede paden. Er fietsen mensen door het beeld en op de voorgrond verschijnen verschillende inwoners: een vrouw, kinderen en een man. Op de achtergrond ligt iemand ontspannen een boek te lezen.

00:22 – 00:26: De personen verdwijnen. Vanuit het landschap groeit een roze bewegwijzeringsbord omhoog. Op het bovenste bord staat “Wat wolle wy berikke?”. Daaronder verschijnt een groen bord met de tekst “Hoe betelje wy dat?”.

00:26 – 00:34: Het landschap blijft eerst op de achtergrond staan en de vraag “Wêr giet it jild hinne?” verschijnt groot in beeld. Daarna ontstaat een cirkel met daarin “2027”. De cirkel verandert in een cirkeldiagram met verschillende gekleurde vlakken. Deze kleuren staan voor de verschillende onderdelen van de begroting. Het roze vlak wordt uitgelicht. In de cirkel verschijnt “164,8 miljoen” en daaronder staat “Ferfier & Ynfrastruktuer”.

00:34 – 00:40: Een wereldbol verschijnt in beeld. Rondom de wereldbol groeien groene bladeren. Onder de wereldbol staat “2050”. Rechts verschijnen drie vinkjes met de woorden “Feilich”, “Flot” en “Duorsum”.

00:40 – 00:53: Er verschijnt een gestippelde, kronkelende route van locatiepunt A linksboven naar locatiepunt B rechtsonder. Langs de route verschijnen ronde beelden met verschillende vervoersmiddelen. Eerst zijn onder andere een auto en een bus te zien. Daarna komen een zeilboot en fietsers in beeld. De beelden laten verschillende manieren zien waarop mensen zich over weg, fietspad en water door Fryslân verplaatsen.

00:53 – 00:57: De route verdwijnt en het cirkeldiagram komt opnieuw in beeld. Het groene gedeelte wordt uitgelicht. Daaronder verschijnt de titel “Lânbou & Natuer”.

00:57 – 01:03: Een rode kaart van Fryslân verschijnt en verandert in een rood pompeblêd. Er wordt uitgezoomd. Rond het pompeblêd verschijnen twee lichtblauwe handen die het symbool als het ware beschermen.

01:03 – 01:16: Onderaan verschijnt een groen Fries landschap. Een gele trekker rijdt door het beeld, langs planten, bomen en bebouwing. Boven in beeld verschijnen achtereenvolgens drie begrippen met bijbehorende iconen: een lampje bij “Ynnovative lânbou”, een plant bij “Natuerherstel” en een oog bij “Takomstbestindich”. De trekker rijdt verder en er verschijnt een boer met een hooivork tussen bloemen en gewassen. Ook lopen er kippen door het beeld.

01:16 – 01:20: Het landschap verandert in een beeld van het Friese Waddengebied, met water, een vuurtoren, een zeilboot en begroeiing. Daarna verschijnt opnieuw het cirkeldiagram. Het donkerblauwe onderdeel wordt uitgelicht. In de cirkel staat “46,3 miljoen” en daaronder “Romte & Klimaat”.

01:20 – 01:34: Een nieuw landschap verschijnt met woningen, water en groen. In het landschap komen verschillende toepassingen voor duurzame energie in beeld. Er verschijnt onder andere een “Enerzjyhub”, samen met woningen, windmolens en zonnepanelen. Ook wordt een systeem onder de grond zichtbaar waarbij leidingen een energiebron met bebouwing verbinden. Hiermee wordt aquathermie verbeeld.

01:34 – 01:39: Boven het landschap verschijnt een grote donkerblauwe cirkel met witte pijlen die ronddraaien. Vanuit verschillende kanten schuiven gekleurde cirkels naar het midden. Daarmee wordt de overgang gemaakt naar het volgende onderdeel van de begroting.

01:39 – 01:43: Het cirkeldiagram verschijnt opnieuw. Het lichtblauwe gedeelte wordt uitgelicht. In het midden staat “93,8 miljoen”. Daaronder verschijnt “Ekonomy & Mienskip”.

01:43 – 01:53: Een groot rood pompeblêd verschijnt. Vanuit verschillende kanten groeien gekleurde lijnen naar het pompeblêd toe. Op de plaatsen waar de lijnen elkaar raken, geven kleine handen elkaar een hand. Rond het pompeblêd verschijnen verschillende onderwerpen, waaronder “Ynwennersinisjativen”, “Kultuer” en “Sterke ekonomy”. De lijnen en handen verbeelden samenwerking en verbinding.

01:53 – 02:02: Het beeld verandert. In een groot lichtblauw pompeblêd verschijnt een karakteristieke kerk. Rond de kerk zweven gekleurde muzieknoten. Mensen lopen naar de kerk toe en verzamelen zich eromheen. Het beeld laat zien dat karakteristieke kerken een nieuwe bestemming kunnen krijgen als plek voor ontmoeting, activiteiten en de samenleving.

02:02 – 02:10: De kerk verdwijnt en drie ronde iconen verschijnen naast elkaar. Het eerste toont een kroon en staat voor “Keningsdei”. Het tweede toont een groot zeilschip en staat voor “Tall Ships Races”. Het derde toont een reus en staat voor “Reuzen CH2018”. De voorbeelden verbeelden grote evenementen die Fryslân op de kaart zetten.

02:10 – 02:14: Het cirkeldiagram verschijnt opnieuw. Het gele en donkerrode gedeelte worden uitgelicht. In het midden staat “133,4 miljoen” en daaronder verschijnt “Bestjoer & Organisaasje”.

02:14 – 02:26: Een gele kaart van Fryslân verschijnt. In de kaart staan drie groepen waarmee de provincie samenwerkt: “Gemeenten”, “Ondernimmers” en “(Feiligens)Partners”. Rondom de kaart verschijnen verschillende ronde iconen die met lijnen aan elkaar worden verbonden. De iconen vormen samen een netwerk rond Fryslân en verbeelden de verschillende soorten criminaliteit. Alle iconen komen samen in het midden.  Door samenwerking tussen provincie en verschillende organisaties en partners bestrijden we de criminaliteit.

02:26 – 02:32: Het netwerk verdwijnt geleidelijk. Over de gele kaart van Fryslân bewegen twee grote handen naar elkaar toe. In het midden van de kaart verschijnt vervolgens een groen schild met een wit vinkje. Dat beeld uit dat we Fryslân zo met elkaar veilig houden.

02:32 – 02:39: De kaart verdwijnt en tegen een donkerblauwe achtergrond verschijnt opnieuw het volledige cirkeldiagram. In het midden staat “Totaal útjeften 2027 €675 miljoen”. Onder het diagram verschijnt groot “Begrutting”. Daarbij staat de tekst “Gemaakt vóór Fryslân, en mét Fryslân.”

02:39 – 02:48: Het cirkeldiagram verdwijnt. “Begrutting 2027” komt groot in beeld. Boven de titel verschijnt een zoekbalk met het webadres “Fryslan.frl/begroting2027”. Onder de titel verschijnen achtereenvolgens de afsluitende teksten “Want ús Fryslân…meitsje wy mei inoar.”

02:48 – 02:52: De animatie sluit af op een witte achtergrond. Eerst verschijnt het rode, kloppende pompeblêd en daarna het volledige logo van Provincie Fryslân. Onder het logo staat “Fryslan.frl/begroting2027”.

In deze afbeelding wordt de planning van verschillende stukken aangegeven. Met gele bolletjes wordt aangegeven wanneer de behandeling van deze stukken in Provinciale Staten is

In de gestippelde gebogen bovenste lijnen wordt aangegeven wanneer de behandeling is van:

• Kadernota 2027 – januari 2026
• Begroting 2027 – november 2026
• Provinciale statenverkiezing – maart 2027
• Bestuursakkoord 2027-2031 – juni 2027
• Begroting 2028 – november 2027
• Kadernota 2029 – juni 2028
• Begroting 2029 – november 2028

In de onderste lijnen wordt aangegeven wanneer de behandeling is van:

• Jaarstukken 2025 – juli 2026
• Berap 2026 – september 2026
• Autorisatiemoment 2026 – december 2026
• Jaarstukken 2026 – juli 2027
• Berap 2027 – september 2027
• Autorisatiemoment 2027 – december 2027
• Jaarstukken 2027 – juli 2028
• Berap 2028 – september 2028
• Autorisatiemoment 2028 – december 2028