Stikstof vergunning

In Fryslân is vergunningverlening voor stikstofactiviteiten momenteel maar zeer beperkt mogelijk door recente rechterlijke uitspraken. Onderaan deze pagina vindt u meer informatie over de actualiteiten en recente rechterlijke uitspraken. 

Het is belangrijk om onze waardevolle en kwetsbare natuurgebieden te beschermen. De omgevingswet garandeert de bescherming van deze gebieden en de in het gebied voorkomende belangrijke soorten. Hierbij moet u bijvoorbeeld denken aan natuurgebieden met bijbehorende soorten die voor Nederland en/of Europa van belangrijke betekenis zijn, zoals de Natura 2000-gebieden.

Als u een activiteit en/of werkzaamheden wilt uitvoeren waardoor mogelijk stikstof terecht komt in een Natura 2000-gebied, heeft u hiervoor een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig.

Voorbeelden

  • Bij de aanleg van infrastructuur dient u na te gaan of er sprake is van stikstofdepositie;
  • U wilt een nieuwe woning bouwen. Afhankelijk van de grote en de afstand tot de Natura 2000-gebieden kan er sprake zijn van stikstofdepositie;
  • Het uitbreiden van een veehouderij kan ook leiden tot meer stikstofneerslag op de omliggende Natura 2000-gebieden.

Omgevingsvergunning nodig?

  • Een omgevingsvergunning kunt u bij ons aanvragen. Misschien heeft u voor uw project ook andere toestemmingen nodig, bijvoorbeeld een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit of een omgevingsplanactiviteit.  
  • U heeft de mogelijkheid om voor al deze activiteiten in één keer een aanvraag in te dienen. U heeft dan te maken met 1 procedure en u ontvangt dan 1 besluit op uw aanvraag. In dat geval kan het zijn dat de gemeente de aanvraag behandelt, maar wel in afstemming met de provincie.

Online aanvragen

U kunt een aanvraag indienen via het Omgevingsloket van het Digitaal Stelsel Omgevingsrecht (DSO). U kiest dan voor ‘Aanvragen’. In stap 3 zoekt u op ‘Natura’. Vervolgens kunt u kiezen voor ‘Natura 2000-activiteit – Aanvraag vergunning’  De aanvraag wordt door het DSO bij het juiste bevoegd gezag ingediend. Als u alleen een aanvraag indient voor een Natura 2000-activiteit, dan is de provincie bevoegd gezag. Vraag u voor meer activiteiten in één keer omgevingsvergunning aan? Dan kan de gemeente bevoegd gezag zijn.

Voor de vergunningaanvraag is Digi-D of e-herkenning nodig. Lukt het u niet om de aanvraag online af te handelen? Neem dan contact op met 058 - 292 59 25. 

Kosten

Op het moment dat u bij de provincie een vergunningsaanvraag indient, bent u de provincie leges verschuldigd. Dit bedrag betaalt u aan de provincie voor het gebruik van onze diensten of producten. De actuele legesbedragen zijn te vinden in de Legesverordening provincie Fryslân.

Helpdesk stikstof en Natura 2000

Heeft u vragen over stikstof, het AERIUS-rekenprogramma, Natura-2000 of vergunningverlening in het algemeen? Dat kunt u terecht bij de Helpdesk Stikstof en Natura 2000 BIJ12. De helpdesk is iedere werkdag van 09.00 tot 12.00 uur telefonisch bereikbaar (085 - 486 25 90). Ook kunt u een mail sturen via de website. 

Contact met de provincie

Heeft u vragen over uw eigen vergunning of project? Of heeft u na het doorlezen van de informatie op deze pagina nog andere vragen of onduidelijkheden? Neem dan contact met ons op. Dit kan via wnb@fryslan.frl of telefonisch: 058 - 292 59 25.

Hieronder kunt u meer informatie lezen over de volgende onderwerpen: 

Uitspraak intern salderen

Op 18 december 2024 deed de Raad van State uitspraak inzake Rendac en de Amercentrale. Door de uitspraak is intern salderen opnieuw vergunningplichtig en daarbij moet worden getoetst aan additionaliteit. Dit betekent dat stikstofruimte niet ingezet mag worden voor een project zolang dit nodig is voor de natuur. Daardoor zijn de mogelijkheden om intern te salderen heel beperkt  geworden.

Intern salderen betekent dat je op locatie maatregelen treft die uitstoot verminderen om vervolgens de vrijgekomen ruimte op dezelfde locatie te gebruiken om activiteiten uit te voeren. Indien er sprake is van een project dat betrekking heeft op intern salderen, is er wel een vergunningplicht.

Uitspraak emissiearme stallen

Op 7 september 2022 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State meerdere uitspraken waaruit blijkt dat onzeker is of emissiearme stalsystemen in de praktijk doen wat ze beloven. Provincie Fryslân heeft vergunningverlening voor emissiearme stalsystemen daarom opgeschort.

Vergunningsvrije zone in Provinsje Fryslân

AERIUS rekent stikstofdepositie tot maximaal 25 kilometer vanaf een projectlocatie. Deze afstand is vastgesteld op basis van wetenschappelijk advies en bevestigd in jurisprudentie. Op grotere afstand worden berekeningen te onzeker om nog aan één project toe te rekenen. Door deze rekenafstand is sprake van een vergunningvrije zone in het westen van Fryslân.

Op deze kaart wordt aangegeven wat de vergunningsvrije stikstofzone in Fryslân is.
Vergunningvrije zone Fryslân (stikstof)

Habitattype H9999 in IJsselmeergebied

Overzichtkaart waar de hexagonen op staan aangegeven.

In de update van AERIUS Calculator (2025.0.1) zijn nieuwe hexagonen met stikstofgevoelige habitattypen to

egevoegd in het IJsselmeer. Het gaat hierbij om hexagonen die in AERIUS zijn aangeduid als H9999:72 (habitattype onbekend/onzeker). Bij H9999 rekent AERIUS automatisch met het meest gevoelige habitattype dat in het gebied voor kan komen. In dit geval gaat AERIUS ten onrechte uit van habitattype H7140B (overgangs- en trilvenen). Voor het IJsselmeer geldt juist het subtype voor afgesloten zeearmen, met een hogere KDW, te weten1.214 mol/ha/jaar, overeenkomend met H7140A. Bij deze KDW is geen sprake van overschrijding, waardoor de hexagonen niet als overbelast moeten worden beschouwd.

Herstelhexagonen IJsselmeer

Kaart waar de Hexagonen op aangegeven staan.

Sinds de update zijn er tevens een viertal herstelhexagonen te zien in AERIUS Calculator. Het betreft hier het habitattype H7140A Overgangs- en trilvenen met een KDW van 1214 mol N/ha/jr. 

Er wordt in AERIUS Calculator op alle hexagonen met een hersteldoel getoetst. Als de hexagonen met een hersteldoel niet (naderend) overbelast zijn (achtergronddepositiewaarde is lager dan de KDW van het te herstellen doel) dan kan in de beoordeling geconcludeerd worden dat stikstofdepositie geen belemmering is voor herstel. Dit is het geval voor de vier herstelhexagonen in het IJsselmeer.

Extern salderen

Op 30 juni 2023 heeft provincie Fryslân de natuurdoelanalyses voor de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden opgeleverd. Dit zijn analyses waarin staat hoe het met de natuur in de Friese Natura 2000-gebieden gaat. Voor veel van de Natura 2000-gebieden in Fryslân geldt dat verdroging, stikstof en verzuring voor problemen zorgen. De informatie uit de NDA’s wordt meegenomen in de afweging voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor de Natura 2000-activiteit. Dit biedt de mogelijkheid om in individuele gevallen een beoordeling te maken over het al dan niet af kunnen geven van een vergunning. Heeft een project met extern salderen een effect op een soort of habitat waarmee het niet goed gaat, dan is vergunningverlening zeer moeilijk.

Beweiden en bemesten

Indien er sprake is van beweiden of bemesten bij u project dient u dit mee te nemen in u aanvraag. Bij de aanvraag moet u aantonen dat de percelen die voor bemesten en beweiden worden gebruikt, sinds 10 juni 1994 landbouwkundig in gebruik zijn (vroegste aanwijsdata van Natura 2000-gebieden). U kunt dit zogenaamde ‘agrarisch landgebruik’ snel en gemakkelijk checken via de tool

Via de knop ‘handleiding’ (onderaan de webpagina) krijgt u uitleg hoe de tool werkt. U dient het grondgebruik per perceel na te gaan in 1994 en 2021. De kaarten kunt u via de tool opslaan in een PDF en dient u toe te voegen aan uw vergunningaanvraag. Daarnaast dient u in het omgevingsplan en de voorheen geldende bestemmingsplannen na te gaan of ten aanzien van de percelen het beweiden/bemesten sinds 10 juni 1994 niet is ingeperkt. Bestemmingsplannen kunt u opvragen in de gemeente waarin uw percelen zijn gelegen. Deze dient u eveneens met de vergunningsaanvraag mee te sturen. Het huidige omgevingsplan is te raadplegen via het onderdeel ‘Regels op de kaart’ van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).