Stikstofgevoelige natuurgebieden

Wanneer is een natuurgebied stikstofgevoelig? 

Voor ieder type natuur is bepaald hoeveel stikstof het kan verdragen zonder dat er een risico ontstaat op verslechtering. Deze grens wordt de kritische depositiewaarde genoemd, afgekort als KDW. 

Wanneer de stikstofneerslag boven deze waarde ligt, neemt het risico toe dat de kwaliteit van de natuur achteruitgaat. In veel Friese Natura 2000-gebieden wordt de kritische depositiewaarde voor een of meer natuurtypen overschreden.

Hoe gaat het met de natuurgebieden? 

In 2023 zijn voor de twaalf stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden natuurdoelanalyses opgesteld. In een natuurdoelanalyse staat hoe het met de beschermde natuur gaat, welke doelen wel en niet worden gehaald en welke omstandigheden natuurherstel in de weg staan. 

Uit deze analyses blijkt dat stikstof niet het enige probleem is. Veelvoorkomende factoren die de natuur onder druk zetten zijn: 

• een te hoge stikstofneerslag; 
• verdroging; 
• versnippering van natuurgebieden; 
• onvoldoende of niet-passend beheer; 
• gewasbeschermingsmiddelen; 
• invasieve planten- en diersoorten. 

Welke problemen spelen en welke maatregelen nodig zijn, verschilt per gebied.

Herstel van de natuur 

Met de Friese Aanpak Stikstofreductie en Natuurherstel (FASN) wil de provincie verdere achteruitgang van de natuur voorkomen en beschadigde natuur herstellen. Dit is ook nodig om vergunningverlening op termijn weer mogelijk te maken. 

De aanpak richt zich op maatregelen binnen én buiten Natura 2000-gebieden. Binnen de natuurgebieden kan het bijvoorbeeld gaan om het verbeteren en intensiveren van het natuurbeheer. Buiten de gebieden kunnen maatregelen nodig zijn om verdroging tegen te gaan of verbindingen tussen natuurgebieden te verbeteren. 

De concrete natuurherstelmaatregelen worden per gebied verder uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. Daarbij werkt de provincie samen met terreinbeheerders, ondernemers, grondeigenaren, Wetterskip Fryslân, gemeenten en andere betrokkenen. 

Lees meer over de Friese Aanpak Stikstofreductie en Natuurherstel

Extra aanpak in Zuidoost-Fryslân 

Voor drie Natura 2000-gebieden in Zuidoost-Fryslân is een extra vermindering van de stikstofuitstoot nodig: 

• Bakkeveense Duinen; 
• Drents-Friese Wold en Leggelderveld; 
• Fochteloërveen. 

Voor deze gebieden komt een aanvullende gebiedsgerichte aanpak. De provincie werkt samen met de betrokken gebieden uit welke maatregelen nodig en mogelijk zijn. Waar dat kan, sluiten we aan bij gebiedsprocessen die al lopen. 

Besluitvorming 

Gedeputeerde Staten hebben het voorstel voor de Friese Aanpak Stikstofreductie en Natuurherstel vastgesteld. Provinciale Staten besluiten naar verwachting op 28 oktober 2026 over de aanpak. 

Na vaststelling wordt de aanpak verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Daarin komt te staan welke maatregelen per gebied worden genomen, wanneer dat gebeurt en hoe de resultaten worden gevolgd. 

Natuurdoelanalyses 

Bekijk hieronder de natuurdoelanalyses van de Friese stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. 

De natuurdoelanalyses voor het Drents-Friese Wold en Leggelderveld en het Fochteloërveen staan op de website van provincie Drenthe.