Wonen in Fryslân
De samenleving verandert constant, ook in Fryslân. Het aantal huishoudens neemt toe en de meeste zijn kleiner dan vroeger. Onder andere daardoor zijn er te weinig geschikte woningen.
Landelijke regie, provinciale coördinatie, gemeentelijke plannen
Om iedereen een geschikte woning te bieden, heeft Nederland tot 2030 ongeveer 100.000 extra woningen per jaar nodig. Om dit voor elkaar te krijgen, zijn er woondeals gemaakt. In april 2023 zijn in Fryslân zes regionale woondeals gesloten. In een woondeal staan afspraken die gelden tot en met 2030 over samenwerking tussen gemeenten, provincie en Rijk. We werken hierbij ook met woningcorporaties, huurdersorganisaties, marktpartijen en maatschappelijke partners. In de woondeal staat onder andere wie waarvoor verantwoordelijk is – gemeenten, provincie en Rijk, met bijbehorende bevoegdheden en middelen. Er staan afspraken in over woningbouwlocaties, het versnellen van plannen, de betaalbaarheid, en de ondersteuning voor initiatieven. Ook worden technische en beleidsmatige randvoorwaarden benoemd, zoals netcapaciteit, stikstof en financiering.
In 2025 zijn de woondeals voor de periode tot en met 2030 herijkt. Het aantal nieuw te bouwen woningen in Fryslân is bijgesteld van 17.500 naar 22.406. De zes woondeals en de herijkingen staan onderaan de pagina.
Om de woningen te bouwen, moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo moeten alle gemeenten voldoende ambtelijke capaciteit krijgen om de plannen uit te voeren. Ook wordt gekeken naar de onrendabele top waar meer dan driekwart van de te bouwen woningen in Fryslân mee te maken heeft. Daarnaast is een groot deel van de Friese woningen als kwetsbaar aan te merken. Dat betekent dat woningen bijvoorbeeld niet aan duurzaamheidseisen voldoen. De noodzaak om een deel van de woningvoorraad te herstructureren is groot. Over deze en andere voorwaarden heeft de provincie de "rapportage randvoorwaarden” opgesteld. De Friese gemeenten, provincie Fryslân en het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening blijven hierover met elkaar in gesprek en maken concrete afspraken om oplossingen te vinden voor de knelpunten. De “rapportage randvoorwaarden” staat onderaan de pagina.
Wat doet de provincie Fryslân
Om de samenwerkende partijen goed bij elkaar te laten aansluiten, coördineert de provincie Fryslân periodieke overleggen en bijeenkomsten. Dat doen we via het platform de “Fryske Wentafel” waar experts hun kennis delen en krachten bundelen. Elk kwartaal organiseert de Fryske Wentafel een themabijeenkomst. Het uitwisselen van kennis, ideeën en oplossingen helpt bij het versnellen van de woonopgave. Daarnaast werkt de provincie Fryslân momenteel aan het Fries Woonplan (provinciaal volkshuisvestingsprogramma). Het plan is eind 2026 klaar.
Voor de huidige woon- en leefomgeving zijn verschillende subsidieregelingen, zoals voor herbestemmen, funderingen en verkeersveiligheid. Informatie over de subsidies staat hier.
Fryslân bouwt aan betaalbare en toekomstbestendige woningen voor iedere inwoner.
Voor initiatiefnemers:
Heeft u een woningbouwinitiatief? Dan kunt u het beste contact opnemen met uw gemeente. Zij bepalen of uw initiatief past binnen de gemeentelijke woon(zorg)visie of het volkshuisvestingsprogramma. Als de gemeente bereid is om medewerking te verlenen, leggen zij uw plan voor aan de provincie.
In onderstaande documenten staat meer informatie over het beleid van de provincie Fryslân en de afspraken met de gemeenten en het Rijk.
Versnelling van de woningbouw in Fryslân
In onderstaande documenten kunt u meer informatie vinden over het beleid van de provincie Fryslân en de afspraken die met de gemeenten en het Rijk zijn gemaakt.
Heeft u problemen met de leesbaarheid? Dan kunt u een formulier invullen of bellen met het Klantcontactcentrum. Zij helpen u graag verder.