PolliConnect: in actie om de achteruitgang van bestuivers te stoppen

De provincie Fryslân neemt deel aan het Europese project PolliConnect. Een transnationaal initiatief gericht op het herstellen van de biodiversiteit in het bijzonder bestuivers zoals bijen en vlinders. Dit door middel van het inzetten van ecologisch aangepast beheer. Dit project wordt mede gefinancierd door het Interreg North-West Europe programma en combineert wetenschap, praktijk, educatie en samenwerking om de achteruitgang van bestuivers tegen te gaan.

Allemaal paarse en witte bloemetjes waar een hommel tussendoor vliegt.

Europa's reactie op de achteruitgang van bestuivers

Noordwest-Europa wordt geconfronteerd met een alarmerende achteruitgang van de biodiversiteit van wilde bestuivers. Dit vormt een bedreiging voor biodiversiteit en bestuiving van planten, waaronder landbouwgewassen.

Dit heeft directe gevolgen voor de stabiliteit van onze ecosystemen, voedselzekerheid en voor de klimaatbestendigheid van onze leefomgeving. Het PolliConnect-project streeft ernaar deze trend om te keren door de verbinding tussen natuurlijke leefgebieden te verbeteren en het inrichting en beheer voor insecten te optimaliseren. We zijn op zoek naar praktische oplossingen voor het verbeteren van de omstandigheden voor bestuivers en om daar samen en integraal aan te werken

Hoofddoelen van het PolliConnect-project

  • Verhoog de aantallen en diversiteit van bestuivers met 20% in pilotgebieden.
  • Creëer acht Living Labs in zes Noordwest-Europese landen, waaronder in Fryslân
  • Ontwikkel nieuwe monitoringsmethodes, zoals AI-aangedreven, geautomatiseerde insectencamera's.
  • Inspireer en motiveer  overheden, boeren, burgers en andere partijen met praktische aanbevelingen voor bestuiver vriendelijke inrichting en beheermaatregelen
  • Ondersteun en concretiseerbeleidsontwikkeling met best practices 

Wat doet de provincie Fryslân binnen dit project?

Samen met andere partijen gaan we aan de slag met pilots op vier locaties. We onderzoeken welke maatregelen de bestuivende insecten kunnen helpen en hoe we die kennis met anderen kunnen delen. Lees hieronder welke pilots er zijn. 

Biodivers Akkermozaïek in Sint Annaparochie

De eerste PolliConnect pilotlocatie ligt ten oosten van Sint Annaparochie, in het Bildt. In deze pilot onderzoeken we welke inrichtings- en beheermaatregelen bestuivers kunnen ondersteunen in een open kleilandschap. Vanaf voorjaar 2026 worden maatregelen in en rondom een Biodivers Akkermozaïek (BAM-akker) uitgevoerd en gemonitord. Bijvoorbeeld het telen van bloeiende gewassen, maatregelen uit het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer, ecologisch maaibeheer van bermen en aanpassingen in sloot- en oeverbeheer. We werken samen met overheden, individuele agrariërs en het agrarisch collectief in de regio. We delen de resultaten van deze pilot met de buurt, gemeenten, regionale en landelijke partners. Zo zorgen we ervoor dat inzichten en praktische beheeradviezen ook beschikbaar zijn voor andere gebieden. 

Uitzicht vanuit een tractor over de akker in Sint Anne.

Bedrijventerrein De Zwette

Op bedrijventerrein De Zwette, ten westen van Leeuwarden, kijken we hoe de inrichting en het beheer van een bedrijventerrein kan helpen om de verbinding tussen stad en platteland te verbeteren voor bestuivers. We treffen maatregelen zoals de aanplant van bomen, het zaaien van inheemse bloemen en het groener maken van randen en parkeerplekken. PolliConnect werkt samen met de overheden, natuurorganisaties, bedrijvenvereniging en ondernemers. We zetten hierbij in op het delen van kennis en het betrekken van inwoners en ondernemers bij dit onderzoek (citizen science). Om zo de betrokkenheid en de impact te vergroten en het grijze terrein te vergroenen. 

Het bedrijventerrein de Zwette.

Nijdjip

Tussen de Natura 2000-gebieden Grutte Wielen en Alde Feanen versterken we de natte natuurzone die de twee gebieden met elkaar verbindt. Samen met (individuele) boeren, gemeenten, Wetterskip Fryslân en natuurorganisaties richten we ons op het vergroten van de hoeveelheid en van de verscheidenheid aan oeverplanten en bloemen. Ook sturen we op beheer dat bestuivers het hele jaar door helpt. Door goede voorbeelden met elkaar te delen en inwoners te betrekken via citizen science, willen we een doorlopende groene verbinding maken die de trek en overwintering van bestuivers ondersteunt.

Het land Nijdjip dat voor grote delen onder water staat.

Drents-Friese Wold en Fochteloërveen

In het gebied rond het Drents-Friese Wold en Fochtelooerveen werken we met een grote groep gebiedspartijen aan geschikt leefgebied en goede verbindingen voor bestuivers. We kijken naar maatregelen zoals aangepast maaibeheer van bermen, het aanleggen van landschapselementen en goede afstemming met bewoners, overheden, terreinbeheerders en het agrarisch collectief. Lezingen, workshops en het betrekken van inwoners helpen om kennis te delen en het draagvlak te vergroten.

PolliConnect zorgt voor praktische kennis uit de praktijk, vergroot de lokale betrokkenheid en helpt om succesvolle maatregelen ook in andere delen van Fryslân en daarbuiten toe te kunnen passen. De eerste bijeenkomsten met de betrokken partijen leverden al goede ideeën en nieuwe samenwerkingen op. Ze zorgden ook voor inspiratie en vervolgacties. De provincie Fryslân coördineert het project en deelt de voortgang en resultaten breed met partners en met het publiek. 

Het landschap Drents-Friese Wold, een groen weiland geflankeerd door bomen.

Interregionale samenwerking en PolliConnect-partners 

Het project wordt gecoördineerd door de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) in België en omvat veertien partners uit vijf landen:

  • België: Vlaamse Landmaatschappij (VLM); Brussels Environment; Universiteit Gent; Provincie West-Vlaanderen
  • Ierland: Ballyhoura Development CLG
  • Duitsland: Ministerie voor Milieu, Klimaat en Wetenschap - Freie Hansestadt Bremen; INOVA DE
  • Frankrijk: Departement Pas-de-Calais; PLANETE Groenten, Bloemen en Planten; EFREI université de Paris
  • Nederland: Naturalis Biodiversity Center; Provincie Fryslân; Gemeente Middelburg
Paarse bloemen waar een hommel tussen door vliegt.

Verwachte impact in de komende jaren 

Gedurende 54 maanden zal PolliConnect praktische oplossingen ontwikkelen om leefgebieden te herstellen en bestuiverpopulaties te vergroten. Het project is gestart in 2025 en zal medio 2029 worden afgerond. Het heeft een totaal budget van €7,1 miljoen, waarvan €4,1 miljoen wordt gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) via het Interreg North-West Europe programma.

Logo waar met blauwe letters Interreg, North-West Europe op staat. In groene letters PolliConnect.