Interbestuurlijk toezicht

Interbestuurlijk toezicht betekent dat de provincie controleert of gemeenten, Wetterskip Fryslân en gemeenschappelijke regelingen hun wettelijke taken goed uitvoeren. 

De provincie Fryslân houdt toezicht op de uitvoering van wettelijke taken op het gebied van:

  • archief- en informatiebeheer;
  • huisvesting van verblijfsgerechtigden;
  • Frysk;
  • erfgoed (monumenten en archeologie);
  • omgevingsrecht;
  • ruimtelijke ordening.

Daarnaast houdt de provincie toezicht op de financiële positie van gemeenten en Wetterskip Fryslân. Meer informatie over deze vorm van toezicht vindt u hier: Toezicht op gemeentefinanciën | Provincie Fryslân

De provincie grijpt alleen in als een overheid haar wettelijke taken niet of niet goed uitvoert, of als een overheid een besluit neemt dat in strijd is met de wet of het algemeen belang.

Hoe kan de provincie ingrijpen?

De provincie heeft daarvoor twee mogelijkheden:

  • Indeplaatsstelling bij taakverwaarlozing

Voert een gemeente, het Wetterskip of een gemeenschappelijke regeling een wettelijke taak niet uit? Dan kan de provincie in het uiterste geval ingrijpen. Dat gebeurt niet zomaar. Eerst krijgt de betrokken overheid de gelegenheid om het probleem zelf op te lossen.

  • Schorsing en vernietiging

Neemt een gemeente, het Wetterskip of een gemeenschappelijke regeling een besluit dat in strijd is met de wet of het algemeen belang? Dan kan de provincie de Kroon vragen om dat besluit te schorsen of te vernietigen. Dat betekent dat wordt beoordeeld of een besluit tijdelijk moet worden stopgezet of ongedaan moet worden gemaakt.

Heeft u een melding of klacht?

Heeft u een melding of klacht over de manier waarop een gemeente, het Wetterskip of een gemeenschappelijke regeling een wettelijke taak uitvoert? Dan kunt u dat melden bij de provincie.

De provincie bekijkt dan eerst of uw melding onder het interbestuurlijk toezicht valt. Niet iedere klacht of ieder probleem valt daaronder. Soms bestaat er al een andere procedure. In andere gevallen moet u eerst bij een andere organisatie zijn.

Wanneer kunt u bij ons terecht?

U kunt een melding of klacht bij de provincie indienen als:

  • het gaat om een Friese gemeente, Wetterskip Fryslân of een Friese gemeenschappelijke regeling (waarvan de provincie zelf geen deelnemer is);
  • het gaat om de uitvoering van een wettelijke taak waarop de provincie toezicht houdt;
  • er mogelijk een besluit is genomen dat in strijd is met de wet of het algemeen belang.

Wanneer behandelen wij uw melding of klacht niet?

In een aantal situaties behandelt de provincie uw melding of klacht niet. Dat doen wij niet omdat daarvoor een andere procedure bestaat, of omdat een andere organisatie eerst aan zet is.

U bent het niet eens met beleid of politieke keuzes

Bent u het niet eens met beleid of politieke keuzes van een gemeente, het Wetterskip of een gemeenschappelijke regeling? Dan is dat geen kwestie voor interbestuurlijk toezicht.

De provincie beoordeelt namelijk niet of beleid wenselijk of verstandig is. De provincie kijkt alleen of wettelijke taken goed worden uitgevoerd en of besluiten in strijd zijn met de wet of het algemeen belang. 

U kunt zich in dat geval wenden tot de betreffende gemeente, het Wetterskip of de gemeenschappelijke regeling zelf, of tot de gemeenteraad, het algemeen bestuur of een andere volksvertegenwoordiging.

U ervaart overlast of hinder

Ervaart u overlast, bijvoorbeeld door geluid, geur, stof, lozing of een bedrijf? Dan moet meestal eerst de overheid optreden die verantwoordelijk is voor toezicht en handhaving. Dat is vaak de gemeente, soms een omgevingsdienst en in bepaalde gevallen het Wetterskip. U kunt in veel van deze gevallen een handhavingsverzoek indienen.

De provincie behandelt zo’n melding in principe niet als IBT-melding, omdat eerst de gewone handhavingsroute moet worden gevolgd.

U kunt bezwaar of beroep instellen tegen een besluit

Gaat het om een besluit waartegen u bezwaar of beroep kunt instellen, bijvoorbeeld een vergunning of een handhavingsbesluit? Dan moet u die procedure gebruiken.

De provincie behandelt zo’n zaak in beginsel niet via interbestuurlijk toezicht, omdat de wet daarvoor al een eigen rechtsbeschermingsprocedure geeft. In het besluit zelf staat meestal of u bezwaar kunt maken of in beroep kunt gaan, bij welke organisatie u dat moet doen en binnen welke termijn. 

Heeft de zaak spoed, dan kunt u daarnaast de rechtbank vragen om een voorlopige voorziening. 

Uw klacht gaat over gedrag of bejegening

Gaat uw klacht over de manier waarop u bent behandeld door een medewerker of bestuurder? Dan gaat het om een klacht over gedrag of bejegening.

Zo’n klacht hoort niet thuis bij het interbestuurlijk toezicht. U moet dan eerst een klacht indienen bij de gemeente, het Wetterskip of de gemeenschappelijke regeling zelf.

Bent u daarna niet tevreden over de afhandeling van uw klacht, dan kunt u zich wenden tot de Nationale ombudsman.

U wilt aangifte doen van een strafbaar feit

Wilt u melding doen van een strafbaar feit, zoals fraude, bedreiging of valsheid in geschrifte? Dan kunt u daarvoor niet bij de provincie terecht in het kader van interbestuurlijk toezicht.

De provincie neemt geen aangiften op. Daarvoor moet u bij de politie zijn.

Er is geen besluit, maar u vraagt wel om vernietiging

Soms vraagt iemand om een besluit te laten vernietigen, terwijl er juridisch gezien geen besluit is genomen. In dat geval kan de provincie daar niets mee. Voor schorsing of vernietiging moet er namelijk sprake zijn van een officieel besluit. Zonder besluit is deze procedure niet mogelijk.

Wanneer kunt u iets wel bij ons melden?

Soms kunt u de provincie wel informeren, ook als er daarnaast een andere procedure loopt. Dat kan bijvoorbeeld als een overheid structureel haar wettelijke taken niet uitvoert.

Ook als een gemeente, het Wetterskip of een gemeenschappelijke regeling een (onherroepelijke) uitspraak van de rechter niet opvolgt, kunt u dat bij ons melden.

Wat gebeurt er na uw melding?

Na ontvangst bekijken wij eerst of uw melding onder het interbestuurlijk toezicht valt.

Is dat niet zo, dan laten wij u weten waarom niet. Ook geven wij aan welke procedure of organisatie in uw situatie meer voor de hand ligt. Valt uw melding wel onder ons toezicht, dan onderzoeken wij de zaak. Soms hebben wij daarvoor meer informatie nodig. Dan nemen wij contact met u op of met de betrokken overheid. 

Blijkt uit het onderzoek dat uw melding terecht is, dan bekijken wij of maatregelen nodig zijn en zo ja, welke. Na afloop van het onderzoek ontvangt u van ons een brief met onze bevindingen. Die brief is geen besluit waartegen u bezwaar of beroep kunt instellen.

Privacy

Voor het onderzoeken van uw melding nemen wij meestal contact op met de betrokken overheid. Daarvoor kan het nodig zijn dat wij gegevens van u delen, zoals uw naam en adres. In het formulier vragen wij daarvoor uw toestemming.

Wij gaan zorgvuldig om met uw persoonsgegevens en delen niet meer gegevens dan nodig is. Dit staat in onze privacyverklaring die u hier kunt vinden:  Persoonsgegevens & Privacy | Provincie Fryslân

Melding interbestuurlijk toezicht

Heeft u een klacht of melding over hoe een gemeente of het Wetterskip haar taken uitvoert? Dan kunt u dit melden bij de provincie via meldingibt@fryslan.frl 

Relevante links

Documenten

Heeft u problemen met de leesbaarheid? Dan kunt u een formulier invullen of bellen met het Klantcontactcentrum. Zij helpen u graag verder.