Hermeandering van De Lende klaar: beek kronkelt weer als vanouds
De Lende kronkelt weer als vanouds door het beekdal. Na twee jaar werkzaamheden zijn acht meanders tussen de Noordwoldervaart en de A32 hersteld. Hierdoor blijft water langer in het gebied en ontstaat meer ruimte voor planten en dieren. Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en de gebiedspartners vierden woensdag 30 september de afronding van het project.
Al 20 jaar werken de provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân, samen met gebiedspartners zoals It Fryske Gea en de gemeente Weststellingwerf, aan de gebiedsontwikkeling Beekdal Linde. Samen willen de partners het beekdal op het vlak van natuur, water, landbouw en recreatie versterken en toekomstbestendig maken. Wie vandaag de dag langs De Lende wandelt of fietst, ziet een kronkelende beek die meer ruimte heeft gekregen om op een natuurlijke manier door het landschap te stromen.
Naast meanders, zijn drie petgaten opnieuw opengemaakt. Petgaten zijn langwerpige waterplassen die zijn ontstaan door het afgraven van veen voor het maken van turf. Daarin ontwikkelt zich nu bijzondere natuur. Ook in de ondieper gemaakte Lendepolder kunnen meer verschillende planten en dieren leven. Recreanten kunnen bovendien nog meer genieten van de natuur langs en op de beek. Er zijn twee fietsbruggen geplaatst en er is een kanosteiger aangelegd.
Nauwe samenwerking in natuurgebied
Het werken in bestaand natuurgebied, op een plek die moeilijk bereikbaar is, bracht uitdagingen met zich mee. Het projectteam moest rekening houden met meerdere beschermde diersoorten, beperkte periodes om te werken en verschillende subsidiegevers. Dit vroeg om nauwe samenwerking, innovatieve oplossingen en flexibiliteit.
Gedeputeerde Mathijs de Vries van de provincie Fryslân: “Dit project laat zien wat er mogelijk is als partijen nauw samenwerken en verantwoordelijkheid nemen voor een gebied. We geven het water meer ruimte, versterken de ecologische kwaliteit van het beekdal en dragen bij aan de bredere opgave waar we in Fryslân voor staan. Deze oplevering was een mooi moment om het resultaat te vieren.”
De sporen van de werkzaamheden verdwijnen nu langzaam uit het landschap en de komende jaren kan de natuur zich meer ontwikkelen. Dagelijks bestuurder Monique Plantinga van Wetterskip Fryslân: “De hermeandering is goed voor het water én voor de natuur. Door de kronkels stroomt het water beter, maar minder snel door het gebied. Zo krijgt het beekdal meer ruimte om water vast te houden. Dat helpt bij zowel droogte als hevige neerslag. Tegelijkertijd zorgen de meanders, natuurvriendelijke oevers en de variatie in stroming voor betere leefomstandigheden voor planten en dieren. Daarmee levert dit project een concrete bijdrage aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water en maken we van de Lendevallei steeds meer een natuurlijke klimaatbuffer.”
Open inloop: zelf De Lende ontdekken
Op zaterdagochtend 3 oktober tussen 09.30 uur en 12.00 uur kunnen belangstellenden bekijken wat er is veranderd de afgelopen twee jaar. Bij scouting De Linde, Domeinenweg 8 in Peperga is een informatiemarkt ingericht. Ook is er een fiets- en wandelexcursie langs de beek. Onderweg krijgen mensen te horen wat er is gebeurd in het gebied, waarom het is gedaan en wat het soms lastig maakte.
Natuurontwikkeling gaat door
De gebiedsontwikkeling Beekdal Linde is inmiddels ook onderdeel geworden van de bredere opgave op het gebied van natuur en stikstof in Fryslân. In de tussentijd is er gestart met de realisatie van vijf nieuwe deelprojecten binnen de gebiedsontwikkeling Beekdal Linde. Ter hoogte van De Hoeve zijn al natuurvriendelijke oevers aangelegd en drie meanders gemaakt die met de beek meestromen. Het totale deelplan bestaat uit 17 hectare nieuwe natuur, 700 meter nieuwe meestromende meanders en drie verbeterde vispassages. Daarmee draagt het bij aan zowel het Natuurnetwerk Nederland als de doelen van de Kaderrichtlijn Water.
De Lende: rode draad voor meer dan alleen gebiedsinrichting
Binnen de gebiedsontwikkeling Beekdal Linde vormt de beek De Lende letterlijk en figuurlijk de rode draad. Gebiedsontwikkeling gaat over meer dan alleen de inrichting van het landschap. Het gaat ook over de mensen die er wonen, werken en opgroeien. Binnen het project ontstond het idee om de jeugd uit het gebied, mee te nemen op avontuur in hun eigen achtertuin.
Er is contact gezocht met de drie basisscholen in de streek: OBS De Klaeter in De Hoeve, OBS De Striepe in Oldeholtpade en Daltonbasisschool Fredericus in Steggerda. Samen met de scholen en stichting De Veerkieker, die zich bezighoudt met erfgoededucatie voor het basisonderwijs in Stellingwerf, is een bijzonder lesprogramma voor 2027 ontwikkeld. Daarin komen allerlei onderwerpen aan bod: van landschapslezen en ecologie tot bodem, archeologie, hydrologie en cultuurhistorie. Maar vooral draait het om zelf ontdekken en plezier maken. In het voorjaar van 2027 gaan de scholen twee keer op veldexcursie in de Lendevallei.
Meer achtergrond en informatie over de gebiedsontwikkeling Beekdal Linde en het deelproject Hermeandering van De Lende vindt u op www.fryslan.frl/beekdallinde.