Ganzen in Fryslân

In Fryslân leven veel ganzen. Een deel blijft het hele jaar in de provincie (standganzen), terwijl andere soorten alleen in de winter naar Fryslân trekken (trekganzen). Ganzen horen bij het Friese landschap en zijn beschermd. Tegelijkertijd veroorzaken grote aantallen ook schade aan landbouwgewassen en overlast in sommige gebieden. Daarom werkt de provincie aan een goede balans tussen bescherming en schadebeperking. 

Het provinciale ganzenbeleid is gebaseerd op de Nota Faunabeleid Fryslân. Hierin staan de uitgangspunten voor het beheer van in het wild levende dieren. De uitwerking voor ganzen is vastgelegd in het Faunabeheerplan Ganzen Fryslân 2024 - 2029.

Balans tussen beschermen en schade beperken

De provincie wil ruimte bieden aan ganzen én de schade voor landbouw en natuur beperken. Daarom bestaat het ganzenbeleid uit verschillende maatregelen.

Zo zijn er specifieke gebieden aangewezen als foerageergebieden waar trekganzen in de winter rust krijgen om te eten. Buiten deze gebieden kunnen, onder voorwaarden en binnen de wettelijke regels, maatregelen worden genomen om schade aan gewassen te voorkomen of te beperken. 

Ganzenbeleid 2024

Provinciale Staten hebben in 2024 het ganzenbeleid opnieuw vastgesteld. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen:

  • Trekganzen, die in de winter in Fryslân verblijven. Voor deze soorten blijft bescherming een belangrijk uitgangspunt.
  • Standganzen, die het hele jaar in Fryslân leven. Omdat hun aantallen sterk zijn toegenomen en de schade groeit, is voor deze groep een intensievere aanpak mogelijk.

Daarnaast wordt steeds meer gebiedsgericht gewerkt. Per gebied kunnen afspraken worden gemaakt die aansluiten bij de lokale situatie.

Faunabeheerplan

Het provinciale beleid is uitgewerkt in het Faunabeheerplan Ganzen Fryslân 2024 - 2029. Hierin staat welke maatregelen mogelijk zijn, hoe de uitvoering plaatsvindt en hoe de resultaten worden gevolgd. 

Een brandgans met een nest van 4 jongen.
De brandgans met jonge gansjes

Innovatie challenge ganzen

De provincie wil dat ganzen die bij het populatiebeheer worden geschoten, een waardevolle bestemming krijgen. Daarom startte zij samen met ChallengeBase de innovatiechallenge ‘Van afschot tot keten’. BBENG en Wild van Wild onderzoeken nu in opdracht van de provincie hoe deze ganzen zo volledig mogelijk kunnen worden benut, als voedsel of voor andere toepassingen. Daarbij kijken zij naar de hele keten: van verzamelen en koelen tot verwerken en verkopen. Het doel is om verspilling tegen te gaan en een aanpak te ontwikkelen die ook op de lange termijn werkt. Meer over de aanpak en de voortgang leest u op De Gans als Kans.

Meer informatie

Wilt u meer weten over het ganzenbeleid of de uitvoering?