Fries Woonplan: samen sneller bouwen aan betaalbare woningen in Fryslân
De provincie Fryslân pakt haar nieuwe rol in de volkshuisvesting. In het Fries Woonplan, officieel het provinciaal volkshuisvestingsprogramma, staat hoeveel woningen er nodig zijn en voor wie er gebouwd wordt. Ook staat erin wat de provincie zelf doet om genoeg betaalbare en passende woningen te realiseren, samen met gemeenten, woningcorporaties, marktpartijen en inwoners. Provincie Fryslân wil daarbij vooral vaart maken.
Door partijen bij elkaar te brengen en plannen beter op elkaar af te stemmen, kan er sneller en meer gebouwd worden. Gedeputeerde Staten hebben het ontwerp Fries Woonplan vastgesteld. Deze ligt vanaf 29 oktober 2026 ter inzage en iedereen kan hier tot en met 10 december op reageren met een zienswijze. Deze ligt vanaf 30 oktober 2026 ter inzage en iedereen kan hier tot en met 10 december op reageren met een zienswijze.
De druk op de Friese woningmarkt is groot. Er is een tekort van ruim 3.500 woningen, tot 2050 zijn er 33.000 tot 37.000 extra woningen nodig. Starters vinden moeilijk een betaalbare woning en ouderen kunnen niet doorstromen naar iets wat beter past. Dat speelt overal, in de dorpen en de steden. Sinds 1 juli heeft de provincie met de Wet versterking regie volkshuisvesting een duidelijkere regierol. Het Fries Woonplan is de Friese invulling daarvan.
Gedeputeerde Abel Kooistra: “Wonen raakt ons allemaal en stopt niet bij de gemeentegrens. Daarom pakken we als provincie een stevigere rol. Door de samenwerking actief op te pakken, maken we aan de voorkant en de achterkant snelheid. Zo kan er sneller gebouwd worden samen met gemeenten, corporaties, marktpartijen en inwoners.”
Samen sneller bouwen
De grootste tijdwinst zit niet in de bouw zelf, maar in de weg ernaartoe. Plannen die niet op elkaar aansluiten, partijen die elkaar te laat vinden en knelpunten die blijven liggen. Daar ligt een rol voor de provincie. Door partijen bij elkaar te brengen en actief samen te werken wil de provincie onnodige vertraging voorkomen. Zo kan er sneller gebouwd worden. De provincie kiest nadrukkelijk de rol van partner. Gemeenten en corporaties krijgen ruimte en ondersteuning. Ook pakken de Friese gemeenten de opgave samen op, zodat betaalbaar wonen eerlijker verdeeld wordt en Fryslân sterke staat richting het rijk.
Doel: een gezonde woningmarkt in 2036
De provincie wil het woningtekort in 2036 hebben teruggebracht naar 2%, een gezond niveau. Dat lukt alleen als ook de randvoorwaarden op orde komen, zoals netcongestie, stikstof en investeringsruimte bij de corporaties. Daar blijft de provincie, samen met de Friese gemeenten en woningcorporaties, bij het Rijk op aandringen.
Betaalbaar en passend
Van alle nieuwe woningen moet twee derde betaalbaar zijn, waarvan 30% sociale huur. De provincie wil bovendien dat het aantal sociale huurwoningen in Fryslân netto groeit. Naast nieuwbouw zet het plan in op het beter benutten van bestaande woningen, bijvoorbeeld door transformatie, optoppen of het splitsen van woningen. Zo komen er geschikte woningen bij voor starters, ouderen en andere aandachtsgroepen, dicht bij voorzieningen. En als ouderen kunnen doorstromen naar een passende woning, komen er bestaande woningen vrij voor starters en gezinnen.
Hoe nu verder
Het ontwerp Fries Woonplan in samenwerking met gemeenten, woningcorporaties, marktpartijen en bewoners tot stand gekomen. Hun ervaringen en ideeën zijn in het plan verwerkt. Van 30 oktober tot en met 10 december 2026 ligt het ontwerp Fries Woonplan ter inzage. In die periode kan iedereen het plan inzien en een zienswijze indienen.
Meer informatie over het Fries Woonplan en het indienen van een zienswijze is te vinden op: www.fryslan.frl/fries-woonplan.