Besluitenlijst Gedeputeerde Staten 19 mei 2026

1. Provincie Fryslân investeert extra in verkeersveiligheid en fietsoversteken

Vanaf 2027 investeert de provincie jaarlijks €5 miljoen extra in verkeersveiligheid en betere fietsroutes. Dit is op basis van een provinciaal onderzoek naar alle fietsoversteken op provinciale wegen. Daarmee wil de provincie gevaarlijke locaties sneller aanpakken en de veiligheid voor fietsers vergroten. De voorbereidingen starten al in 2026, zodat werkzaamheden vanaf 2027 efficiënt kunnen worden uitgevoerd, vaak gecombineerd met gepland onderhoud. De investeringen bestaan uit €4,5 miljoen voor verkeersveiligheidsmaatregelen en € 0,5 miljoen voor doorfietsroutes. De aanpak richt zich op de meest onveilige situaties en sluit aan bij de Friese ambitie om toe te werken naar nul verkeersdoden in 2040, zoals vastgelegd in de regionale mobiliteits- en verkeersveiligheidsvisie.

2. Adviesrapport Extra impuls voor de Friese Norm (bestrijding ondermijnende criminaliteit) 

De gezamenlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit in Fryslân kan steviger en minder vrijblijvend georganiseerd. Dat is de conclusie van een onafhankelijk adviesrapport. De onderzoekers pleiten onder meer voor structurele coördinatie, extra ondersteuning van gemeenten en een gezamenlijke aanpak van thema’s als zorgfraude en cyberweerbaarheid. Ook moet scherper worden gestuurd op uitvoering, samenwerking en voortgang. Het rapport is opgesteld naar aanleiding van een motie van Provinciale Staten uit november 2025. Daarin vroeg PS aan Gedeputeerde Staten om samen met gemeenten, Wetterskip Fryslân, het Regionaal Expertisecentrum RIEC en andere partners voorstellen uit te werken voor versterking van de Friese Norm. Ondermijnende criminaliteit is georganiseerde criminaliteit waarbij criminelen misbruik maken van legale bedrijven, voorzieningen en overheidsdiensten om illegale activiteiten mogelijk te maken, bijv. drugslabs in leegstaande boerderijen, gesjoemel met vergunningen, witwaspraktijken en dubieuze vastgoedtransacties. Daardoor raken de veiligheid, de betrouwbaarheid van de overheid en het vertrouwen in de rechtsstaat onder druk. De Friese Norm is het gezamenlijke uitgangspunt: overheden trekken samen op. 

3. Friese Retailagenda 2026-2028

Gedeputeerde Staten hebben de Friese Retailagenda 2026-2028 vastgesteld. Met deze agenda werkt de provincie samen met gemeenten, ondernemers, onderwijs en andere partners aan vitale en toekomstbestendige winkelgebieden en kernen in Fryslân. De aanpak richt zich op vijf thema’s: lokale samenwerking, toekomstbestendig ondernemerschap, verblijfskwaliteit, functiemix en identiteit en profilering. Voor de uitvoering en monitoring wordt de Vitale Kernen Alliantie Fryslân ingericht onder de vlag van Economic Board Fryslân.

4. Aanpassing subsidieregeling Monumenten

De Subsidieregeling Uitvoering Monumenten (SUMO) wordt aangepast om beter aan te sluiten op de restauratiebehoeften van monumenteigenaren in de provincie. Het beschikbare budget wordt verhoogd van ruim €2,6 miljoen naar ruim €3,3 miljoen, doordat het gedecentraliseerde rijksgeld voortaan volledig wordt gematcht. De belangrijkste wijzigingen zijn de verdubbeling van de maximale subsidie voor rijksmonumenten van €250.000,- naar €500.000,-, uitbreiding van de mogelijkheden voor deelrestauraties (waaronder daken, tegeltableaus en monumentale interieurs) en een laagdrempeliger regeling voor gemeentelijke monumenten en boerderijdaken. Eigenaren van rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten kunnen een aanvraag indienen van 15 tot en met 18 september 2026.