Provincie Fryslân lanceert plan van aanpak voor stikstofreductie en natuurherstel
Het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân heeft het concept beleidsstuk voor de Friese Aanpak Stikstofreductie & Natuurherstel vastgesteld. Daarmee is de provincie een traject gestart om te komen tot een gedragen en uitvoerbare aanpak voor stikstofreductie en natuurherstel in Fryslân. Belangrijke doelen zijn het weer mogelijk maken van vergunningverlening in alle sectoren en het realiseren van natuurherstel. De eerste bespreking in Provinciale Staten is op 15 april 2026. Daarna start een participatietraject waarin met overheden en relevante stakeholders verder wordt gewerkt aan de Friese aanpak.
Gedeputeerde Abel Kooistra: “Via innovatieve maatregelen, doelsturing, meten en monitoren en vrijwilligheid tot 2035, is mijn overtuiging dat de Friese aanpak samen met de sectoren gaat werken. Hierbij wachten we niet af. Wat nu opgepakt en verzilverd kan worden, gebeurt ook zodat vergunningverlening zo snel mogelijk op gang komt. De legalisatie van PAS-melders en interimmers heeft daarbij onze hoogste prioriteit. Zij verdienen als eerste een oplossing”.
Gedeputeerde Matthijs de Vries: “Ons doel is om de natuur te herstellen, natuurbeheer te versterken en Fryslân van het stikstofslot te halen. Het plan van aanpak geeft richting en structuur en is een startpunt voor een gebiedsgerichte aanpak. We zetten actief in op participatie en samenwerking. Wij zijn tevreden met de reacties en betrokkenheid uit de eerste thematafels en geven dit graag een vervolg in de komende periode”.
IPO-bouwstenen en stikstofaanpak Den Haag zijn uitgangspunt
De IPO-bouwstenen Natuur, Agrarisch Natuurbeheer en Emissiereductie Landbouw én de stikstofaanpak van het Rijk vormen belangrijke uitgangspunten voor de Friese aanpak en zijn nodig om de aanpak succesvol te laten zijn.
Friese Aanpak sluit aan op Uitvoeringsprogramma stikstof en FPLG
De Friese Aanpak zal het eerdere provinciale Uitvoeringsprogramma Stikstof Fryslân 2035 (UPS) vervangen op basis van nieuwe uitgangspunten. In de aanpak krijgen elementen uit de opzet van het Fries Programma Landelijk Gebied (FPLG) opnieuw een plek en wordt waar mogelijk aangesloten op bestaande opgaven en werkwijzen.
De Friese Aanpak gaat uit van stikstofreductie en natuurherstel via vier sporen:
- Extra natuurherstel(maatregelen) in alle Natura 2000-gebieden;
- Extra gebiedsgerichte natuurherstelmaatregelen buiten Natura 2000-gebieden;
- Extra stikstofreductie in stikstofgevoelige gebieden;
- Provinciebrede (generieke) stikstofreductie.
Doorkijk planning en participatieproces
- 15 april 2026: Provinciale Staten bespreekt het eerste concept Friese aanpak en geeft Gedeputeerde Staten input mee voor het vervolgtraject.
- Periode 15 april-zomer 2026: participatie met gemeenten, Wetterskip, sectoren, organisaties, kennisinstellingen en gebieden om tot definitieve aanpak te komen.
- Zomer 2026: Provinciale Staten stellen Friese Aanpak Stikstofreductie & Natuurherstel vast.
- Periode september 2026 t/m 2027: opstellen uitvoeringsprogramma met inbreng van gemeenten, Wetterskip, sectoren, organisaties en gebieden (hoe-vraag). En continueren van de huidige inzet op maatregelen.
- Vanaf 2028: brede start uitvoering van maatregelen (of zoveel eerder als mogelijk).
Provincie zet in op samenwerking, participatie en thematafels
De provincie heeft als bevoegdheid stikstof- en natuurdoelen te realiseren (de wat-vraag). Hoe hier invulling en uitvoering aan wordt gegeven (de hoe-vraag) vraagt wat het college van Gedeputeerde Staten betreft een brede Friese samenwerking en participatie-aanpak.
In de week van 16 februari 2026 werden als eerste stap zeven thematafels georganiseerd. Dit waren informerende bijeenkomsten waarbij diverse sectoren hun eerste wensen, bedenkingen en kansen ten aanzien van natuurherstel en het verminderen van stikstofuitstoot konden inbrengen. De resultaten van de thematafels en reactie van de Provinciale Commissie Landelijk Gebied worden aan Provinciale Staten aangeboden.
De sectoren die in de thematafels meepraten zijn: Industrie en Energie, Logistiek-Mobiliteit-Bouw, Milieu en Natuur, Overheidspartners (provincie, gemeenten, Wetterskip en buurprovincies), Kennisinstellingen/externe deskundigen, Landbouw en Gebiedsinitiatieven.
