Wiis mei ús wurk – Ilja Zonneveld van gemeente Schiermonnikoog
Schiermonnikoog doet veel aan én wil graag leren en innoveren. Dus toen de provincie een eiland aan moest wijzen voor het Freiia - Facilitating Resilience Embracing Islands’ Innovation Approaches - project, bood het eiland zichzelf enthousiast aan.
Het Freiia-project is een Europees samenwerkingsproject waarin verschillende eilanden samen optrekken op het gebied van weerbaarheid. Om een steentje bij te dragen aan Freiia werken studenten Industrieel Product Ontwerpen (IPO) van de Hanzehogeschool samen met de gemeente Schiermonnikoog en Natuurmonumenten, met als doel om duurzame en circulaire oplossingen te ontwikkelen die de zelfvoorzienendheid van het eiland versterken.
Biodiversiteit en compostering
Op het moment dat Schiermonnikoog zich aansloot bij Freiia waren de eerste kleine stappen al gezet, in samenwerking met Natuurmonumenten. “Al snel zagen we kansen om breder te denken”, vertelt Ilja Zonneveld, wethouder Duurzaamheid, Sociaal Domein, Sport en Verkeer & Vervoer op Schiermonnikoog.
“Tijdens een van de eerste bijeenkomsten realiseerde ik me: dit project is bedoeld om eilanden verder te helpen. Dan moet je als gemeente niet toekijken, maar meedoen. Zo zijn we officieel partner geworden.” De gemeente richt zich binnen Freiia op circulariteit en waterbeheer. “Eilanders zijn van nature jutters: ze hergebruiken graag wat er al is. Door de beperkte ruimte en hoge transportkosten is het logisch om materialen opnieuw te gebruiken”, vertelt de wethouder.
Samen leren
“Op alle Waddeneilanden spelen veelal dezelfde thema’s, rond bijvoorbeeld water, “met als exces één eiland waar de zoetwaterbel zelfs al helemaal is verdwenen.” Vanuit Freiia werden specialisten van de provincie, Vitens en Wetsus bijeengeroepen. De uitkomst van die bijeenkomst en het integrale waterplan dat daarna volgde was helder: er moet nú gehandeld worden. “Dat besef is echt doorgedrongen dankzij Freiia. We hebben een plan, we weten wat nodig is, er is geld en capaciteit vrijgemaakt om het uit te voeren en we zijn aan de slag.”

Ilja zag tijdens een bezoek aan Bornhorn, een van de andere aangesloten eilanden, hoe het water uit de rioolwaterzuiveringsinstallatie een nabehandeling kreeg, waardoor het hergebruikt kon worden op boerengronden. “Het is zonde dat wij in de zomer overtollig water op het wad spuiten, terwijl je het dus ook met één extra stap weer terug kunt brengen op het eiland.”
Voelt als familie
De samenwerking binnen Freiia noemt Ilja “bijzonder hecht. Het voelt bijna als familie. De provincie Fryslân was in de lead en onze contactpersoon van subsidiezaken stond áltijd klaar om mee te denken, expertise te delen of extra middelen te regelen. Dat maakt het constructief en inspirerend. De provincie heeft alles op alles gezet om ons zo goed mogelijk te helpen en was de financier.”
De partners denken ook na over de toekomst. “Eilandbewoners snappen elkaar zonder veel woorden. Het is hier anders dan aan de wal. Freiia laat zien dat we samen sterker zijn – dat we van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen inspireren. Dat is wat Freiia doet: het brengt mensen die geloven dat het anders kan bij elkaar.”