Gebiedsontwikkeling Koningsdiep
De gebiedsontwikkeling Koningsdiep gaat over de nieuwe inrichting van het beekdal Koningsdiep. In dit dal stroomt de beek Alddjip door de Friese Wouden, langs de dorpen Bakkeveen, Wijnjewoude, Ureterp en Beetsterzwaag. In de volksmond wordt de beek ook wel Keningsdjip of Boarn genoemd.
In dit beekdal wordt nieuwe natuur aangelegd en krijgt water meer de ruimte. Samen met andere partijen, in deelplannen en stap voor stap krijgt het gebied vorm. Het westelijke deel van het beekdal (de benedenloop) is bijna klaar (zie de licht- en donkergroene delen op het kaartje). Nu zijn we toe aan de volgende fase, de 5e uitvoeringsmodule. In deze 5e uitvoeringsmodule leest u meer over de doelen van de gebiedsontwikkeling Koningsdiep.
De inrichtingsmaatregelen rond de boven- en middenloop van de beek Alddjip, staan omschreven in ontwerpplannen. Deze plannen lagen van 28 november tot en met 12 januari ter inzage voor betrokkenen en belangstellenden. Tijdens de inzageperiode organiseerde de gebiedscommissie Koningsdiep twee druk bezochte inloopbijeenkomsten en veldexcursies.
De volgende stap
De gebiedscommissie is toe aan de volgende stap in het proces. Hoe ziet die stap eruit?
- We verzamelen alle ingediende reacties en zetten die in een reactienota. In de reactienota staat wat wij doen met de opmerkingen, ideeën en vragen die via de zienswijzen zijn binnengekomen. Dat gebeurt anoniem.
- In de reactienota staat ook wat wij doen met de adviezen van de commissie mer en de gebiedscommissie Koningsdiep.
- In het voorjaar van 2026 stelt Gedeputeerde Staten de plannen vast. Zij doen dit met instemming van Wetterskip Fryslân.
- Zodra het inrichtingsprogramma, het uitvoeringsplan en de reactienota definitief zijn, maken we deze openbaar.
- Daarna bereiden Provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân de uitvoering voor. Zij doen dit samen met alle betrokken partijen, grondeigenaren en -gebruikers. De verwachting is dat de werkzaamheden van de 5e uitvoeringsmodule plaatsvinden tussen 2026 en 2030.
Heeft u vragen over de gebiedsontwikkeling Koningsdiep?
Neem gerust contact op met het klantcontactcentrum van provincie Fryslân, telefoonnummer 058 – 292 59 25 of provincie@fryslan.frl.
Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen?
U kunt zich aanmelden voor onze digitale nieuwsbrief via onderstaande knop. Alle nieuwsbrieven van de gebiedsontwikkeling tot nu toe vindt u onderaan deze pagina.
De gebiedscommissie: We doen het samen
De gebiedscommissie adviseert over de inrichting van het gebied Koningsdiep en de uitvoering van de werkzaamheden. Zij doen dat in opdracht van de provincie Fryslân.
In de commissie zitten vertegenwoordigers uit de omgeving op het gebied van landbouw, natuur, water en recreatie. Samen adviseren zij over de plannen, het proces en de inhoud.
De gebiedscommissie vergadert meerdere keren per jaar. In onderstaand overzicht kunt u vinden op welke datums zij bij elkaar komen:
| Datum |
| Donderdag 15 februari 2026 |
| Donderdag 9 april 2026 |
| Donderdag 2 juli 2026 |
| Donderdag 17 september 2026 |
| Donderdag 12 november 2026 |
Voor ieder overleg delen we de agendapunten onderaan deze pagina bij ‘documenten’. Mocht u vragen hebben of punten mee willen geven, dan kunt u één van de commissieleden (zie onderaan bij contact) benaderen.
De doelen van de gebiedsinrichting Koningsdiep
De ontwerpplannen voor de midden- en bovenloop van de beek Alddjip staan beschreven in het ontwerp inrichtingsprogramma Koningsdiep en in het concept 5e uitvoeringsmodule. We richten 350 hectare nieuwe natuur in voor Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het NNN verbindt natuurgebieden met elkaar. Zo vormt zich een keten van grote en kleine natuurgebieden. In het beekdal Koningsdiep geven we het water in de beek meer ruimte en verbeteren de waterkwaliteit. Dit zorgt voor een betere waterhuishouding in het beekdal en in heel Fryslân. Al deze maatregelen gebeuren volgens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en het Waterbeheer 21e eeuw (WB21).
Het inrichtingsprogramma Koningsdiep heeft drie belangrijke doelen:
- Er komt 350 hectare nieuwe natuur in het beekdal (NNN).
- De waterkwaliteit wordt beter. Dit gebeurt door bochten (meanders) in de beek te maken en twee doorgangen voor vissen (vispassages) bij de stuwen (KRW).
- Het beekdal wordt beter voorbereid op klimaatveranderingen. Dit doen we door een nieuw brongebied aan te leggen en overstromingsvlaktes te maken. Dit zijn plekken waar water kan overstromen in de nieuwe natuur langs de beek (WB21).
Er komen een paar voorzieningen voor recreatie. Zoals het aanleggen van een wandelpad en drie plekken waar u de natuur meer kunt beleven. We werken er nog aan hoe deze eruit komen te zien.
Drie impressies van beekdal Alddjip
- Foto 1: Impressie van Beakendyk bij Bakkeveen, nadat de inrichting klaar is. Duidelijk zichtbaar is de nieuwe aangelegde vispassage in de beek.
- Foto 2: Impressie van het nieuwe brongebied bij Bakkeveen in de winter, nadat de inrichting klaar is. Duidelijk zichtbaar is hoe het water wordt vastgehouden in de nieuwe natuur.
- Foto 3: Impressie van het nieuwe brongebied bij Bakkeveen in de zomer, nadat de inrichting klaar is. Het toont dat er in drogere periodes zichtbaar minder water is.
Er is een uitvoeringsplan gemaakt voor de komende jaren. Dit plan heet de 5e uitvoeringsmodule. Het werk kan als eerste starten in de deelgebieden (stuwvakken) Beakendyk en Mounleane. Het gaat om ruim 200 hectare. Omdat nog niet alle grond vrij is, doen we de inrichting stap voor stap. We blijven in gesprek met de grondeigenaren en andere betrokkenen in de boven- en middenloop van het Alddjip over de plannen en de stappen die we zetten. Zodra de Beakendyk en Mounleane klaar zijn richten we de volgende 150 hectare in, bij het stuwvak Heidehuizen.
Het inrichtingsprogramma Koningsdiep kost ongeveer 24,1 miljoen euro. Provincie Fryslân betaalt bijna 14 miljoen euro. Wetterskip Fryslân geeft ruim 10 miljoen euro.
Contact
Heeft u vragen over gebiedsontwikkeling Koningsdiep? Neem gerust contact op met het secretariaat van gebiedsontwikkeling Koningsdiep. U kunt dat doen door te bellen met het Klantcontactcentrum, telefoonnummer 058 - 292 59 25. Of door een mail te sturen naar provincie@fryslan.frl.
U kunt ook direct contact opnemen met één van de gebiedscommissieleden:
- Tineke Jagersma (voorzitter): 06 - 21 80 38 87
- Dennis Benedictus (natuur/milieu): 06 - 12 89 20 87
- Agaath Arends (natuur/milieu): 0516 - 54 12 72
- Tjalling Nijboer (landbouw): 06 - 57 58 02 00
- Hendrikus van de Lageweg (landbouw) – 06 – 15 21 66 52
- Appie Dekker (recreatie) 06 - 21 92 58 98
- Yep Zeinstra (provincie Fryslân, projectleider/secretaris): 058 - 292 54 51
- Maarten Jan Bijl (Wetterskip Fryslân, adviseur): 06 - 23 22 84 09
- Marieke Tiekink (gemeente Opsterland, adviseur): 0512 - 38 62 22