Op deze pagina vindt u de vragen die het meest gesteld zijn in relatie tot stikstof met de antwoorden hierop. De vragen zijn onderverdeeld in thema’s. Onder de thema's ziet u de vragen en de antwoorden.

Vergunningen

Ik wil een natuurvergunning aanvragen in Fryslân. Wat nu?

Als u een activiteit onderneemt die stikstofdepositie veroorzaakt op een Natura 2000-gebied, bent u verplicht te onderzoeken of de activiteit vergunningplicht is op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb). Meer informatie hierover kunt u vinden op: Stikstof vergunning 

Hoe lang moet ik wachten op mijn natuurvergunning?

De grote werkvoorraad maakt dat aanvragen op dit moment niet direct in behandeling genomen kunnen worden. Het verschil in wachttijd heeft te maken met het grote aantal aanvragen en de specialistische kennis die hiervoor beschikbaar is.

Wat kan ik doen om te zorgen dat mijn vergunningaanvraag zo snel mogelijk behandeld wordt?

Om uw aanvraag zo snel mogelijk in behandeling te nemen is het belangrijk dat u uw aanvraag compleet indient, met alle gegevens en bijlagen. Bekijk daarnaast of u daadwerkelijk vergunning plichtig bent, om niet noodzakelijke vergunningaanvragen (voor bijvoorbeeld intern salderen) te voorkomen. Meer informatie over stikstof vergunning kunt u vinden op: Stikstof vergunning

Extern salderen

Wat is extern salderen?

U wilt als ondernemer uw bedrijf uitbreiden. Om een natuurvergunning te krijgen, mag u ondanks die uitbreiding, in totaal niet meer stikstof gaan uitstoten. Wanneer het niet mogelijk is dit via intern salderen te regelen (binnen het bedrijf of project stikstofruimte creëren door bijvoorbeeld het toepassen van innovatieve emissiearme technieken), dan kunt u dit oplossen door bijvoorbeeld de emissieruimte op te kopen van een ondernemer die (deels) stopt. U kunt de stikstofemissie van dat bedrijf overnemen en daar tot 70% van gebruiken. U lost het probleem buiten uw eigen bedrijf op: extern salderen. Wanneer hierdoor de totale stikstofdepositie niet groter wordt, kan een vergunning worden verleend. De overige 30% mag niet ingezet worden voor ontwikkelingen en draagt daarmee bij aan het verlagen van de totale stikstofneerslag. Meer informatie over extern salderen kunt u vinden op de website van BIJ12

Ben ik verplicht om ook de grond en gebouwen aan te kopen of te verkopen bij extern salderen?

Nee, als vrager of aanbieder van stikstofruimte bent u niet verplicht grond en vastgoed mee te (ver)kopen.

Is er bij overname van een bedrijf ook sprake van extern salderen en daarmee afroming van vergunde ruimte en dier- of fosfaatrechten?

Nee, als een bedrijf door iemand anders gekocht of overgenomen wordt, en het bedrijf wordt op dezelfde manier voortgezet, dan is er geen sprake van extern salderen en vindt dus ook geen afroming plaats. Het bedrijf kan doorgaan op basis van de bestaande vergunning. De nieuwe eigenaar kan bij de provincie verzoeken om de tenaamstelling van een natuurvergunning te wijzigen.

Intern salderen

Wat is intern salderen?

U heeft geen natuurvergunning nodig bij intern salderen. Als u uw bedrijf wilt uitbreiden mag de stikstofdepositie niet toenemen. U kunt bijvoorbeeld emissie reducerende technieken installeren die ervoor zorgen dat de uitstoot bij uitbreiding niet toeneemt. Hiermee creëert u binnen uw bedrijf stikstof ruimte, die u vervolgens opnieuw inzet voor de uitbreiding van uw bedrijf. U lost het binnen uw eigen bedrijf op; intern salderen. Berekenen of er geen toename is in stikstofdepositie door de gewijzigde activiteit kan via de AERIUS Calculator. We adviseren u om de berekening waaruit blijkt dat uw stikstofdepositie niet toeneemt goed te bewaren. Meer informatie over intern salderen kunt u vinden op de website van BIJ12

Waarom is intern salderen vergunningvrij geworden?

In januari 2021 heeft de Raad van State een uitspraak gedaan die gevolgen heeft voor de vergunningverlening Wet natuurbescherming (Wnb). Projecten met stikstofuitstoot binnen bestaande rechten (intern salderen) zijn niet meer vergunningplichtig. Het voorheen in de beleidsregel opgenomen 'artikel 2.6 Intern salderen' wordt met de wijziging van de beleidsregel verwijderd en aanvragen worden niet meer aan dat artikel getoetst. Meer informatie hierover kunt u vinden op: Stikstof vergunning

Lopende aanvragen intern salderen

Aanvragers van een vergunning voor intern salderen die nog in behandeling is bij provincie Fryslân hebben een brief ontvangen met meer informatie over het intrekken van de vergunning. Heeft u vragen over het intrekken van uw aanvraag? Neem dan contact op met afdeling Wet natuurbescherming van de provincie Fryslân. Dit kan door te mailen naar wnb@fryslan.frl of te bellen naar 058 - 292 89 95.

Verleasen

Wat is verleasen?

Verleasen is een tijdelijke vorm van extern salderen, waarbij een natuurvergunning kan worden afgegeven voor een tijdelijke depositie in een beperkte, vooraf afgebakende periode. Dit is mogelijk als de saldogevende activiteit tijdelijk geheel of gedeeltelijk buiten gebruik wordt gesteld. Het gaat om feitelijk gerealiseerde capaciteit en de capaciteit moet aantoonbaar buiten gebruik gesteld worden. Net als bij extern salderen vindt 30% afroming plaats van de stikstofruimte, deze ruimte mag niet ingezet worden voor ontwikkelingen en draagt daarmee bij aan het verlagen van de totale stikstofneerslag ten gunste van de natuur. Echter, bij verleasen kan de saldogever, op het moment dat hij zijn stikstofruimte niet meer verleast, weer 100% zelf gebruiken.

Wanneer mag ik verleasen?

Verleasen is alleen mogelijk voor een tijdelijke depositie gedurende maximaal 2 jaar. Daarin onderscheidt verleasen zich van regulier extern salderen. Bij verleasen wordt de natuurtoestemming van de saldogever tijdelijk ingeperkt ten gunste van het tijdelijke project van de saldo-ontvanger. De natuurvergunning mag niet eerder in gebruik worden genomen dan nadat de saldo-ontvanger bij het bevoegd gezag heeft gemeld dat de saldogevende activiteit (tijdelijk) is gestaakt.

Voor wat voor soorten projecten is verleasen een alternatief voor extern salderen?

Voor bijvoorbeeld projecten met wegaanpassingen die anders vastlopen. Het gaat dan te ver om extern te salderen voor een project dat maar enkele maanden duurt. Voor dit soort projecten is verleasen ideaal. Of voor bijvoorbeeld initiatiefnemers van evenementen (voor een periode van enkele dagen) wordt verleasen ook als oplossing aangedragen. Na afloop van de verleaseperiode krijgt de saldogever 100% van zijn rechten terug.

Bij wie moet ik zijn voor het aanvragen van een vergunning voor verleasen?

De initiatiefnemer (saldo-ontvanger) moet bij de provincie zijn/haar (tijdelijke) natuurvergunning aanvragen. De tijdelijke beperking van de vergunning van de saldogever dient gecombineerd met de aanvraag voor de saldo-ontvanger te worden gevraagd bij de provincie of gemeente.

Mag een saldogever verschillende keren achter elkaar capaciteit verleasen?

Ja dit kan. Na afloop van de verleaseperiode krijgt de saldogever 100% van zijn rechten terug. Bij verleasen kan de saldogever op het moment dat hij niet meer verleast weer 100% zelf gebruiken of opnieuw verleasen.

Mogen vergunde activiteiten die zijn gestaakt worden ingezet voor verleasen?

Ja, op het moment dat vergunde activiteiten zijn gerealiseerd, maar niet worden gebruikt. Bijvoorbeeld saldo van een leegstaande stal met inrichting voor de huisvesting van de vergunde dieren mag worden ingezet voor verleasen.

Vraag en aanbod

Wat is de prijs van stikstofruimte? Hoe wordt de prijs bepaald?

Een officiële emissiehandel voor stikstof is er niet. Dat betekent echter niet dat er geen waarde aan toegekend kan worden. De provincie betaalt op dit moment niet voor stikstofruimte. Wel worden er, in het kader van de landelijke opkoopregeling, bedrijven vrijwillig opgekocht. De getaxeerde waarde van het bedrijf is het bedrag dat ervoor betaald wordt, zonder extra waarde aan de stikstofruimte toe te kennen. Wanneer er sprake is van extern salderen (voor uitleg: zie antwoorden op vragen over extern salderen) kan er wel een waarde aan stikstofruimte worden toegekend. Deze waarde is afhankelijk van vraag en aanbod en kan regionaal veel verschillen.  

Heb ik de provincie nodig om stikstofruimte te kopen of aan te kopen?

Nee, u mag ook rechtstreeks zakendoen met vragende of biedende partijen van stikstof.

Kan ik aangekochte stikstofruimte voor verschillende projecten gebruiken?

Ja dat kan, mits de saldogevende activiteit onlosmakelijk verbonden is aan deze projecten. Bij het intrekken van de vergunning van de saldogever, moet in de intrekkingsbeschikking duidelijk vermeld worden om welke projecten en in welke verdeling het gaat.

Mag ik aangekochte stikstofruimte die ik niet (direct) gebruik later alsnog inzetten of doorverkopen?

Nee, op dit moment kan dat nog niet. Bij het intrekken van de vergunning van de saldogever, moet in de intrekkingsbeschikking duidelijk komen te staan aan wie het saldo wordt toebedeeld. Wanneer de Stikstof Depositie Bank (SDB) beschikbaar is kan stikstofruimte geregistreerd worden en in delen uitgegeven worden.

Kan ik ook een kleine hoeveelheid stikstofruimte aankopen, in plaats van een heel bedrijf?

Op dit moment kunt u een deel van de stikstofruimte op een bedrijf over kopen. Wanneer de Stikstof Depositie Bank (SDB) beschikbaar is kan stikstofruimte geregistreerd worden en vanuit daar in delen uitgegeven worden.

Mag ik, als ik de stikstofruimte van mijn bedrijf verkoop, er blijven wonen, of een andere activiteit starten?

Ja, mits uw nieuwe plannen voldoen aan geldende wet- en regelgeving en de bepalingen in het bestemmingsplan. Wij raden u bovendien aan goed te onderzoeken of u voor uw nieuwe activiteit ook een Wnb-vergunning nodig heeft. In dat geval doet u er goed aan niet alle stikstofruimte te verkopen, maar slechts een gedeelte in te trekken, zodat u voor uw nieuwe activiteit niet zelf stikstof moet gaan opkopen.

Hoe kan ik als gemeente of projectontwikkelaar stikstofruimte verkrijgen voor woningbouw?

Voor woningbouwprojecten moet een natuurvergunning worden aangevraagd op basis van het Stikstofregistratiesysteem (SSRS). Eind maart 2020 heeft het ministerie van LNV deze regeling opengesteld. Vervolgens heeft de provincie alle Friese gemeenten geïnformeerd met een brief. Om gebruik te kunnen maken van de SSRS dient er een vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb) te worden aangevraagd, dan wel een verklaring van geen bedenkingen onderdeel natuur binnen een omgevingsvergunning. Voor het aanvragen van een Wnb-vergunning verwijzen we u graag door naar onze website. In het aanvraagformulier kunt u aanvinken of u gebruik wenst te maken van het SSRS. Bij de aanvraag dient dan in elk geval een AERIUS-berekening toegevoegd te worden waaruit de depositietoename blijkt van het voorgenomen project. Voor nadere informatie zie ook de website van BIJ12.

Natuurherstel

Kan het niet een tandje minder met de natuurdoelen of het aantal natuurgebieden?

Nee. Alle leden van de Europese Unie zijn verplicht de aangewezen Natura 2000-gebieden te beschermen. Alleen wanneer natuurbeschermingsmaatregelen onhaalbaar zijn, waarbij dat niet mag worden veroorzaakt door nalatigheid van de overheid om het gebied te beschermen, zijn wijzigingen van natuurdoelen mogelijk. Dat is niet aan de orde voor de Natura 2000-gebieden in Fryslân.

Wat betekent de PAS-uitspraak voor bron- en herstelmaatregelen?

Natuurherstelmaatregelen en bronmaatregelen gaan gewoon door. Deze maatregelen zijn noodzakelijk voor het behoud, het herstel en het voorkomen van verdere achteruitgang van de natuur. Sterker nog, de provincie Fryslân zoekt naar extra bronmaatregelen in de diverse sectoren omdat deze heel erg belangrijk zijn voor de natuur

ADC-toets

Wat is een ADC-toets?

De ADC-toets is in de systematiek van de Habitatrichtlijn de laatste stap die doorlopen kan worden voor toestemmingsverlening. Als uit de passende beoordeling naar voren is gekomen dat significante negatieve effecten niet (volledig) uitgesloten kunnen worden kan de ADC-toets een laatste mogelijkheid zijn.

Hoe en wanneer kan je gebruik maken van een ADC-toets?

Projecten die wel effect hebben op de natuur kunnen als ze van groot maatschappelijk belang zijn en er geen alternatieven zijn als laatste stap gebruik maken van de ADC-toets en de effecten compenseren. ADC betekent dat er:

A – Geen alternatieven zijn; D – Sprake is van dwingende redenen van groot openbaar belang en; C – De nodige compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van Natura 2000 bewaard blijft.

Piekbelaster

Wat is een piekbelaster stikstof?

Een piekbelaster is een onderneming / activiteit waarvan de stikstofdepositie op stikstofgevoelig Natura 2000-gebied, voor zover gelegen binnen een straal van 10 kilometer, in het afgelopen jaar meer bedroeg dan 2 mol stikstof gemiddeld per hectare per jaar. 

Hoe weet ik of ik een piekbelaster stikstof ben?

U kunt dit (laten) nagaan door met de AERIUS Calculator een berekening te maken van de stikstofdepositie van uw bedrijf en vervolgens met de AERIUS Aankoop Calculator te berekenen of uw bedrijf binnen een straal van 10 kilometer meer dan 2 mol stikstof gemiddeld per hectare per jaar uitstoot op stikstofgevoelig Natura 2000-gebied. Meer informatie.

Waarom is gekozen voor de 10 kilometer grens?

De 10 kilometer grens wordt aangehouden in de opkoopregeling, die vanuit het Rijk is opengesteld. Het beeld is dat binnen deze grens de binnen deze regeling aangehouden voorwaarde van 2 mol/ha/jaar kan worden gehaald. Voor de gebiedsgerichte aanpak rondom de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden hanteert de provincie Fryslân nog geen grens. Deze zal worden bepaald op basis van de opgaven en doelen in en rond de Natura 2000-gebieden. Dit zal maatwerk per gebied worden.

Als ik een piekbelaster ben, ben ik dan verplicht om mee te werken aan verkoop van mijn bedrijf?

Nee, het gaat hier om een regeling waaraan uitsluitend op basis van vrijwilligheid wordt deelgenomen. Ook aanmelding is vrijwillig en zonder verplichting tot verkoop. U bepaalt zelf of u in onderhandeling gaat met de provincie en of u overeenstemming bereikt over de verkoop.

Wat verstaat de provincie onder een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied?

Het gaat hierbij om hexagonen (hectares in zeshoekvorm) met stikstofgevoelige habitats binnen een Natura 2000-gebied. Bij het maken van een berekening in de AERIUS Calculator wordt duidelijk hoeveel neerslag van stikstof uw bedrijf veroorzaakt op stikstofgevoelige hexagonen.

Waar kan ik terecht met vragen over het aankopen van mijn bedrijf?

U kunt met vragen hiervoor terecht bij de afdeling Vastgoed van de provincie Fryslân. Contactpersoon is dhr. Canisius Smit via telefoonnummer: 058 - 292 87 48 en mailadres: c.smit@fryslan.frl.

Waar kan ik terecht als blijkt dat ik geen piekbelaster ben, maar toch graag wil verkopen?

U kunt met vragen hiervoor terecht bij de afdeling Vastgoed van de provincie Fryslân. Contactpersoon is dhr. Canisius Smit via telefoonnummer: 058-2928748 en mailadres: c.smit@fryslan.frl.

Hoe wordt de prijs van mijn bedrijf bepaald?

De provincie doet u een aanbod op basis de marktwaarde van de aan te kopen veehouderij. Voor de bepaling daarvan laat zij een taxatie uitvoeren. Op basis van het uitgebrachte aanbod volgen onderhandelingen met de eigenaar over de precieze inhoud van de te sluiten overeenkomst.

Wat is er geregeld over het herbestemmen van de locatie?

Volgens de landelijke opkoopregeling zorgt de provincie dat de planologische bestemming van de vestiging van de veehouderij zodanig wordt gewijzigd dat op die plaats niet langer veehouderijactiviteiten kunnen plaatsvinden. Voor zover dit aan de orde is, zal de provincie in overleg treden met de gemeenten over een herbestemming.

AERIUS

Wat is AERIUS?

AERIUS is het instrument waarmee neerslag (depositie) van stikstof op Natura 2000-gebieden binnen Nederland wordt berekend, gemonitord en geregistreerd. AERIUS bestaat uit diverse applicaties, elk gericht op een specifieke gebruikerstaak. AERIUS Calculator is de rekenmachine van AERIUS. Via AERIUS Register worden aanvragen voor de Stikstofregistratiesysteem (SSRS) ingeboekt en verwerkt. AERIUS Monitor geeft informatie over de huidige en verwachte stikstofdepositie in de Natura-2000 Gebieden. AERIUS Scenario en Connect zijn ontwikkeld voor beleid en ruimtelijke plannen zoals bestemmingsplannen. Alle AERIUS producten vindt u via www.aerius.nl

Waar vind ik de AERIUS Calculator?

De AERIUS Calculator vindt u via www.aerius.nl, of gebruik de direct link naar de AERIUS Calculator

Is het gebruik van AERIUS Calculator verplicht?

Ja dit is verplicht voor het doen van een stikstofberekening in het kader van een toets voor vergunningverlening met betrekking tot stikstof en de Wet natuurbescherming. De versie die gebruikt dien te worden is de versie die via www.aerius.nl online beschikbaar is.

Stikstof Registratie Systeem (SSRS)

Wat is het Stikstof Registratie Systeem?

Het Stikstof Registratie Systeem (SSRS) is geen onderdeel van de Stikstofbank. Het is een door het Rijk ingesteld registratiesysteem waar stikstofruimte wordt vastgelegd om woningbouw en 7 MIRT projecten (grote infrastructurele projecten) mogelijk te maken. De vulling van het SSRS kwam in eerste instantie uit de 100km maatregel op snelwegen. Ook de voermaatregel die niet door is gegaan had het SSRS moeten vullen. De Warme Sanering Varkenshouderij levert ook stikstofruimte die in SSRS wordt opgeslagen. Mogelijk zullen er nog meer maatregelen getroffen worde voor vulling; de Minister heeft 7,6 mol gemiddeld in SSRS beloofd. Meer informatie hierover vind je hier.

Stikstofbank

Wat is de Stikstofbank?

De Stikstofbank is een administratief systeem waarin stikstofruimte die is vrijgemaakt of vrijgevallen wordt vastgelegd om later weer uit te kunnen geven.

Bekijk deze video voor een uitleg of dit artikel voor meer informatie.

Wat is stikstofruimte?

Stikstofruimte is stikstofemissie die voor een ontwikkeling of project hergebruikt kan worden; dus niet ten gunste van natuur komt.

Wat is het doel van de Stikstofbank?

Doel van de Stikstofbank is om vergunningen te verlenen aan projecten waarvan de stikstofuitstoot zich in kleine hoeveelheden verspreidt over veel Natura 2000 gebieden (microdepositie). Daarnaast kunnen provincies er specifieke projecten mee realiseren met maatschappelijk relevante doelen. Maar dat kan alleen als er voldoende ruimte in de bank aanwezig is.

Wat is de Microdepositiebank?

De Microdepositiebank is onderdeel van de Stikstofbank. Onder microdepositie verstaan we projecten waarvoor weinig ruimte nodig is, maximaal 0,05 mol/ha/ jaar. Het is lastig en kostbaar om als initiatiefnemer zelf vergunningruimte te organiseren. Ruimte uit de Stikstofbank biedt hiervoor mogelijk een oplossing. In principe kunnen alle projecten in Nederland die ruimte nodig hebben door deze microdepositiebank worden geholpen. Het maakt niet uit of dit publieke of private initiatieven zijn.

Wat is een Doelenbank?

De Doelenbank is onderdeel van de Stikstofbank. De Provincie kan Doelenbanken instellen voor specifieke doelen zoals doelen met een groot maatschappelijk belang, Fryslân heeft dat nog niet gedaan. Deze specifieke doelen kunnen woningbouw projecten zijn maar ook industrie of andere ontwikkelingen. De doelenbank is als het ware een spaarpot voor de realisatie van het gekozen doel.

Wordt de ruimte uit de Stikstofbank landelijk verdeeld tussen de twaalf provincies?

De ruimte voor de microdepositiebank kan overal ingezet worden voor projecten met zeer kleine stikstoftoenames. De ruimte kan alleen daar ingezet worden waar deze ruimte beschikbaar is volgens berekeningen met AERIUS.

Komt vrijvallende ruimte ook ten goede aan de natuur?

Nee, de vrijvallende ruimte komt niet ten goede aan de natuur.

Wordt ruimte uit de Stikstofbank ook gebruikt voor het oplossen van PAS-meldingen?

Nee, de PAS-meldingen worden opgelost vanuit specifiek daarvoor bestemde bronmaatregelen.

PAS-melding

Wat is een PAS-melder?

PAS staat voor het Programma Aanpak Stikstof. Het PAS bood ruimte om vergunningen voor (bouw)projecten in de buurt van een Natura 2000-gebied te verlenen. PAS-melders zijn initiatiefnemers die voor de stikstofuitspraak van de Raad van State in aanmerking kwamen voor een vrijstelling van de Natura 2000-vergunningplicht.

Is een PAS-melding nog geldig?

Nee, door een uitspraak van de rechter is deze melding niet meer geldig.

Wat gebeurt er met activiteiten die onder het PAS vrijgesteld waren van de vergunningplicht?

Deze activiteiten zijn alsnog vergunningplichtig. Al deze vergunningvrije activiteiten zijn destijds uitgevoerd conform de toen geldende wet- en regelgeving. Daarmee hebben initiatiefnemers te goeder trouw gehandeld. Om deze reden zal er geen sprake zijn van actieve handhaving: na vaststelling van de beleidslijn voor toekomstige vergunningverlening zal voor deze activiteiten gestreefd worden naar legalisatie. Projecten behorend bij specifieke meldingen die nog niet zijn gerealiseerd, zijn niet meer zonder vergunning uit te voeren. Wat wordt verstaan onder ‘nog niet gerealiseerd’ is uitgelegd In de Kamerbrief van 13 november 2019.

Kan ik mijn PAS-melding omzetten naar een vergunning Wet natuurbescherming?

Wanneer een PAS melding nog niet gelegaliseerd is, kunt u deze melding niet als referentiesituatie gebruiken voor een vergunningaanvraag.