Gysbert Japicxpriis

De Gysbert Japicxpriis is de belangrijkste literaire prijs van Fryslân. Deze prijs wordt één keer in de twee jaar uitgereikt. Het ene jaar voor Friestalige proza en het andere jaar voor Friestalige poëzie. De prijs werd in 1947 ingesteld door het provinciaal bestuur. Dichter Obe Postma was in dat jaar de eerste winnaar van de Gysbert Japicxpriis.

Procedure en Prijs

Gedeputeerde Staten van Fryslân kiezen de prijswinnaar op basis van het advies van een adviescommissie. Deze adviescommissie stelt een lijst met genomineerden samen op basis van het verschenen literaire werk in de vier voorgaande jaren. De Gysbert Japicxpriis kan ook als oeuvreprijs toegekend worden. De winnaar van de Gysbert Japicxpriis ontvangt een bedrag van € 10.000 en een oorkonde. Tevens is er een bedrag van €5000,- beschikbaar gesteld door Gedeputeerde Staten om het winnende werk te laten vertalen en te promoten in het buitenland. De uitreiking van de prijs vindt plaats in de Martinikerk in Bolsward.

Gysbert Japicx

De naam van de prijs verwijst naar de Friese dichter Gysbert Japicx (1603-1666), geboren in Bolsward. Gysbert Japicx is de bekendste Friese renaissanceschrijver en wordt gezien als de grondlegger van het Fries als geschreven taal. Het Fries dat in de middeleeuwen werd gebruikt om de wetten op te schrijven, was in de 17e eeuw verdwenen. Nederlands was toen de officiële taal van het bestuur. Gysbert Japicx schreef wél Fries en legde daarmee de basis voor de Friese schrijftaal. In Bolsward staat het Gysbert Japicxhûs, een museum over de dichter in zijn geboortehuis.

Adviescommissie Gysbert Japicxpriis

De adviescommissie adviseert Gedeputeerde Staten over het toekennen van de Gysbert Japicxpriis. In 2019 wordt de Gysbert Japicxpriis toegekend in de categorie proza, verschenen in de periode 2015-2018. De adviescommissie bestaat dit jaar uit:

  • Atte Jongstra, schrijver, essayist en recensent voor NRC Handelsblad;
  • Houkje Rijpstra, directeur Vereniging Circulair Friesland, lid van de Raad van toezicht van de Fryske Akademy, oud-PvdA-wethouder bij de gemeente Tytsjerksteradiel;
  • Grytsje Schaaf, docent Bouwkunde bij NHL Stenden, architect, dichter en kunstenaar.

Winnaars Gysbert Japicxpriis

Jaartal Prijswinnaar Bijdrage
2019 Aggie van der Meer Gehele oeuvre
2017 Eppie Dam Fallend ljocht (poëzie)
2015 Koos Tiemersma Einum (roman)
2013 Jacobus Q. Smink Sondelfal (dichtbundel)
2011 Durk van der Ploeg Gehele oeuvre
2009 Anne Feddema Reidhintsje op ‘e Styx (poëzie)
2007 Josse de Haan Gehele oeuvre
2005 Abe de Vries In waarm wek altyd (poëzie)
2003 Willem Tjerkstra Ridder fan Snits (roman)
2001 Tsjêbbe Hettinga Fan oer see en fierder (dichtbundel)
1998 Piter Boersma It libben sels (roman)
1995 Trinus Riemersma De reade bwarre (roman)
1992 Steven H.P. de Jong De Wuttelhaven del (roman)
1989 Anne Wadman Gehele oeuvre
1986 Tiny Mulder Gehele oeuvre
1983 Sjoerd van der Schaaf De bijekening (roman)
1981 Reinder Rienk van der Leest Kunst en fleanwurk (dichtbundel)
1979 Ypk fan der Fear Gehele oeuvre
1977 Jan Wybenga Lyts Frysk deadeboek (dichtbundel)
1975 Rink van der Velde Gehele oeuvre
1973 Willem Abma De âlde en de leave hear: as lead om âld izer, Op libben en dea en Mosken en goaden (dichtbundels)
1971 Paulus Akkerman It roer út hannen (roman), Foar de lins/Dat sadwaende (essays)
1969 Niet toegekend De vakjury droeg het dichterscollectief ‘Operaesje Fers’ voor, maar Gedeputeerde Staten volgden dit advies niet op en hebben besloten de prijs dit jaar niet toe te kennen.
1967 Trinus Riemersma Fabryk (roman)
1965 Jan Wybenga Barakkekamp (dichtbundel)
1963 Jo Smit Bisten en boargers (verhalenbundel)
1961 Marten Sikkema Gehele oeuvre
1959 Eeltsje Boates Folkertsma (geweigerd) Eachweiding (essays)
1957 Douwe Tamminga Balladen (dichtbundel)
1955 Ulbe van Houten De hillige histoarje (Bijbelverhalen), De sûnde fan Haitze Holwerda (roman)
1953 Rixt (pseudonym fan Hendrika Akke van Dorssen) De Gouden rider (dichtbundel)
1952 Anne Wadman Kritysk konfoai (essays)
1951 Sjoerd Spanninga (pseudoniem van Jan Dijkstra) Spegelskrift en Núnders (dichtbundels)
1950 Ype Poortinga Elbrich (roman)
1949 Fedde Schurer Simson (Bijbels drama), berijmingen van It boek fan ‘e psalmen
1948 Nyckle Haisma (postuum) Simmer (novelle)
1947 Obe Postma It sil bestean (dichtbundel)

Pagina opties