Wettelijk kader

De Friese taal en cultuur wordt beschermd en bevorderd door verschillende wetten en verdragen op provinciaal, nationaal en Europees niveau. Op deze pagina wordt beknopt weergegeven welke verdragen op het Fries van toepassing zijn. Dat vormt het kader waarbinnen de inspanningen van de provincie op het gebied van Friese taal en cultuur worden uitgevoerd.

Europees niveau

Een kerntaak van de Raad van Europa is het beschermen en bevorderen van de rijkdom en diversiteit van het talig en cultureel erfgoed in de Europese Unie. Regionale en minderheidstalen maken daar een wezenlijk onderdeel van uit. Beleidsmaatregelen omtrent regionale en minderheidstalen in Europa worden gereguleerd door het European Charter for Regional or Minority Languages en it European Framework Convention of National Minorities.

Het European Charter for Regional or Minority Languages (Europees handvest voor regionale of minderheidstalen) is in 1992 door Nederland ondertekend, in 1996 geratificeerd en het werd in 1998 van kracht. Deel II van het handvest is ondertekend voor alle erkende minderheidstalen in Nederland, te weten het Limburgs, Nedersaksisch, Romani, Jiddisch en het Fries. Daarnaast is deel III, het hoogste niveau van het handvest, voor het Fries van kracht.

De Nederlandse overheid heeft het European Framework Convention of National Minorities (Europees kaderverdrag voor de bescherming van nationale minderheden) in 2005 geratificeerd. Door het kaderverdrag te ratificeren, verplicht een staat zichzelf gelijkwaardigheid van personen die tot een minderheid behoren te behouden en te borgen. Ook staat de staat de burgers toe hun eigen cultuur, religie, taal en tradities uit te drukken en te behouden.

Nationaal niveau

De verantwoordelijkheid van de rijksoverheid om zorg te dragen voor de Friese taal is in 1970 officieel erkend in het kabinetsstandpunt aangaande het rapport van de Commissie Europese Taalpolitiek. Daarnaast is Nederland als lidstaat van de Raad van Europa, door het ratifiseren van de Framework Convention for the Protection of Minorities en de European Charter of Regional or Minority Languages de verplichting aangegaan om het Fries te borgen. Hier wordt met verschillende wetten en regelingen uitvoering aan gegeven:

Ook in de bestaande onderwijswetten is het Fries verankerd:

Provinciaal niveau

De provincie maakt haar eigen beleids- en uitvoeringsplannen die gebaseerd zijn op en in overeenstemming zijn met Europese en nationale verdragen en wetten. Provinciale Staten van Fryslân maken een wezenlijk geldbedrag vrij voor de uitvoering. In de lopende beleidsperiode 2017-2020 zal ongeveer €20 miljoen geïnvesteerd worden in de Friese taal en cultuur.

Stukken:

Te downloaden:

Pagina opties