Onderwijs

De provincie Fryslân stimuleert en subsidieert, overeenkomstig Europese en nationale wet- en regelgeving, het gebruik van het Fries. Het onderwijs vormt daarin een centraal domein. De provincie stelt veel financiële middelen beschikbaar voor het Fries in het onderwijs, op alle niveaus en voor alle leeftijden.

Onderwijsmonitor

De provincie verzamelt kerngegevens over zowel het basisonderwijs en voortgezet onderwijs in de onderwijsmonitor Fryslân. De onderwijsmonitor Fryslân geeft onder meer inzicht in de spreiding van de schoollocaties in Fryslân, het leerlingenaantal in Fryslân, het aantal drietalige scholen en leerlingen die drietalig onderwijs volgen en de kwaliteit van de scholen in Fryslân. De openbare gegevens zijn afkomstig van provincie Fryslân, het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), de onderwijsinspectie en Cedin.

Voorschools

De provincie stimuleert het gebruik van het Fries bij jonge kinderen. Zo zet de provincie erop in dat op veel peuterspeelzalen en kinderdagverblijven een tweetalig Fries-Nederlands beleid gevoerd wordt. Op dit moment zijn ongeveer de helft (plm. 200) van het totale aantal (plm. 400) voorschoolse locaties tweetalig. Deze locaties krijgen begeleiding van het Sintrum Frysktalige Berne Opfang (SFBO).

Primair en voortgezet onderwijs

Elke school binnen het Friese taalgebied is verplicht om (sommige of alle – zie ook Taalplan Frysk, kerndoelen voor het Fries te behalen. Daarnaast zijn er ongeveer 70 drietalige basisscholen (3ts) en 6 locaties voor meertalig voortgezet onderwijs (mvo) waar zowel het Fries, Engels als Nederlands als instructietaal worden gebruikt in een substantieel deel van de onderwijstijd. De drie- en meertalige scholen zijn verenigd in een netwerk en krijgen begeleiding van het Sintrum Meartaligens van Cedin. De onderwijsmaterialen worden in opdracht en met subsidie van de provincie ontwikkeld door met name Cedin en Afûk. De laatste jaren is ingezet op het ontwikkelen van digitale leermaterialen. Ook is er een toetsings- en leerlingvolgsysteem ontwikkeld, onder de naam GRIP.

Middelbaar beroepsonderwijs

In het beroepsonderwijs is het wettelijk niet verplicht om het Fries aan te bieden. Wel wordt op enkele locaties (ROC Friese Poort, Friesland College, Nordwin College) het Fries bij sommige opleidingen – voornamelijk de opleidingen gericht op zorg, opvoeding en onderwijs – modulair aangeboden. Studenten behalen een certificaat als ze de module Fries met goed resultaat doorlopen hebben.  Afûk en het Sintrum Meartaligens van Cedin werken samen aan het ontwikkelen van een module Fries voor het beroepsonderwijs en het opzetten van een passend leermiddelenaanbod.

Hoger onderwijs

De hogeschool in de provincie (NHL Stenden) biedt het Fries aan in zijn lerarenopleidingen, gericht op zowel het primair als het voortgezet onderwijs. Er is een speciale drietalige stroom ingericht voor toekomstige leerkrachten op een (drietalige) basisschool in de provincie. Ook biedt de hogeschool nascholingscursussen Fries aan en een cursus voor taalcoördinatoren in het basisonderwijs.

Universitair onderwijs

De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) biedt een bacheloropleiding Minorities and Multilingualism aan, met daarin opgenomen een optionele specialisatie in het Fries. Ook biedt de RuG een masteropleiding tot eerste graads leraar Fries en een masteropleiding Multilingualism (verbonden aan de elfde faculteit Campus Fryslân) aan. Ook zijn er promovendi aangesteld die onderzoek naar een aan het Fries of aan Fryslân gerelateerde onderwerpen.

Pagina opties

Bekijkt u deze website het liefst in het Nederlands of het Frysk? Selecteer uw voorkeur.

De huidige voorkeurstaal is:

NederlandsFrysk

Om uw voorkeur later te wijzigen, klikt u op de vlag rechts bovenaan de website.