Werkgelegenheid

Deze pagina schetst een beeld van de werkgelegenheid in Fryslân. Hierbij wordt gekeken naar de stand en ontwikkeling van het totaal aantal banen in Fryslân, de sectorale werkgelegenheid, de regionale werkgelegenheid en de werkgelegenheid binnen het Midden- en kleinbedrijf (MKB) en de publieke sector.

De staat van de werkgelegenheid

Op 1 april 2018 telde Fryslân in totaal 297.035 banen. Het betreft 236.300 grote banen (banen van minimaal 15 uur per week) en 60.730 kleine banen (banen van minder dan 15 uur per week). In totaal wordt 56% van de banen bezet door een man en 44% door een vrouw. De meerderheid van de grote banen wordt ingenomen door mannen (59%). Bij kleine banen zijn vrouwen met 63% in de meerderheid.

Lijndiagram aantal banen MKB, overheid/non-profit en grootbedrijf 2018

Aantal banen MKB, overheid/non-profit en grootbedrijf 2018

Het Midden- en kleinbedrijf (MKB) bestaat uit alle bedrijven tot 250 werknemers, zonder overheid, onderwijs, zorg, delfstoffenwinning en handel in onroerend goed. Bedrijven uit MKB sectoren met 250 of meer medewerkers hebben de typering ‘Grootbedrijf’. Het MKB is goed voor 62,1% van de Friese banen. Het grootbedrijf is goed voor 7,7% van de werkgelegenheid. Van alle banen is 30,2% een baan bij een overheid/non-profitorganisatie.

De ontwikkeling van de werkgelegenheid

Tussen 2017 en 2018 is het totaal aantal banen in Fryslân met 7.410 toegenomen, goed voor een groei van 2,6%. Dit brengt het totaal aantal banen op 297.035. De provincie telde niet eerder zoveel banen. De groei komt voor rekening van de toename van het aantal grote banen. In 2018 telt Fryslân ruim 7.080 grote banen meer dan in 2017. Het totaal aantal kleine banen is ten opzichte van 2017 met 330 toegenomen. Landelijk nam het totaal aantal banen tussen 2017 en 2018 met 2,2% iets minder sterk toe.

Het MKB en Grootbedrijf zijn samen goed voor een groei van ruim 5.800 banen tussen 2017 en 2018. Met een relatieve groei van 2,9% is de groei in het bedrijfsleven sterker dan de groei in de non-profit/overheidssector van 1,8%.  

In de periode 2008-2018 is de totale Friese werkgelegenheid met 2,2% gegroeid. Deze groei is minder sterk dan de landelijke banengroei van 4,9%. Onderstaande figuur toont de sectorale werkgelegenheidsontwikkeling van de afgelopen 10 jaar.

Lijndiagram Ontwikkeling werkgelegenheid naar sector 2008-2018 Fryslân en Nederland

Ontwikkeling werkgelegenheid naar sector 2008-2018 Fryslân en Nederland

De sectoren landbouw, industrie, bouw, vervoer, overheid en financiële instellingen zijn duidelijk te typeren als krimpsectoren. Zowel in Fryslân als landelijk tellen deze sectoren in 2018 minder banen dan tien jaar geleden. Het banenverlies in de Friese landbouw en industrie is wat minder groot dan landelijk, terwijl  in de bouw en financiële sector in Fryslân relatief meer banen zijn verdwenen dan landelijk. In tien jaar tijd is een derde van de banen in de financiële sector verdwenen. Het aantal onderwijsbanen is in Fryslân afgenomen, tegenover een toename landelijk. Binnen de overige dienstverlening  en informatie/communicatie  is het aantal banen in de afgelopen 10 jaar met ruim 20% toegenomen. De zakelijke dienstverlening telt in 2018 15,7% meer banen dan in 2008. Het aantal banen in de gezondheids- en welzijnszorg is met 14% gegroeid. De Friese horeca telde in 2018 13,5% meer banen dan in 2008.  Landelijk nam de werkgelegenheid in de horeca met 20% toe.

Lijndiagram ontwikkeling werkgelegenheid streekregio’s (index 2008=100)

Ontwikkeling werkgelegenheid streekregio’s (index 2008=100)

Regionaal zijn er duidelijke verschillen waarneembaar in de werkgelegenheidsontwikkeling. In Zuidwest- en Zuidoost Fryslân is het aantal banen met respectievelijk 4,9% en 4,8% toegenomen; ruim boven het provinciaal gemiddelde van 2,2% en gelijk aan de gemiddelde landelijke groei van 4,9%. Het noorden van de provincie laat een ander beeld zien. Noordwest Fryslân kent ten opzichte van 2008 een kleine daling van 0,2% en in Noordoost Fryslân is de werkgelegenheid zelfs met 3,2% afgenomen in de afgelopen 10 jaar. De Waddeneilanden waren de afgelopen tien jaar goed voor de grootste relatieve banengroei. Het aantal banen op de eilanden nam met 14,7% toe.

Lijndiagram Ontwikkeling werkgelegenheid profit/non-profit 2008-2018

Ontwikkeling werkgelegenheid profit/non-profit 2008-2018

In de afgelopen tien jaar is het aantal overheid/non-profit banen met bijna 5% toegenomen. Het aantal banen binnen de marktsector (MKB/Grootbedrijf) nam tussen 2007 en 2017 met 0,3% iets af. De gevolgen van de economische crisis zijn voor het MKB duidelijk uit bovenstaand figuur af te lezen. Sinds 2015 zit de werkgelegenheid in de marktsector weer in de lift. De werkgelegenheid binnen de overheid/non-profit sector nam tussen 2007 en 2012 daarentegen toe. Tussen 2013 en 2015 kromp het aantal banen in de overheid/non-profit sector.

De toekomst van de werkgelegenheid

Het UWV verwacht in haar arbeidsmarktprognose voor Fryslân in 2019 een groei van de werkgelegenheid van 0,8% tegenover 1,4% landelijk. Het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) verwacht in haar prognose voor de periode tot 2022 landelijk een gemiddelde jaarlijkse banengroei van één procent. Het ROA kijkt hierbij ook naar de verwachte sectorale ontwikkeling. De positieve verwachtingen over de economische groei vertalen zich door in werkgelegenheidsgroei voor de meeste sectoren. Opvallend is een verwachte kleine jaarlijkse groei binnen de industrie. Na jaren van daling nam het aantal industriële banen in Fryslân de laatste twee jaar al met ruim duizend toe. De grootse banengroei wordt in de zorgsector verwacht. Landelijk wordt uitgegaan van ruim 3 procent per jaar. Mede door bezuinigingen daalde, na jaren van groei, de afgelopen jaren het aantal zorgbanen. Door meer overheidsuitgaven en een groeiende zorgvraag wordt er een relatief hoge werkgelegenheidsgroei geraamd. In de bouw, groothandel en zakelijke dienstverlening wordt een jaarlijkse groei van ruim 1,5% verwacht. Voor de sectoren landbouw, onderwijs, overheid en financiële dienstverlening wordt geen groei/dan wel een krimp verwacht.

Bronnen

  • Provincie Fryslân, Werkgelegenheidsregister 2018
  • LISA, Werkgelegenheidsregister Nederland.
  • UWV WERKbedrijf, UWV Arbeidsmarktprognose 2018-2019
  • Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2022

Pagina opties