Openbaar Bestuur (veiligheid)

Fryslân is een veilige provincie om in te wonen. Zeker als je het vergelijkt met landelijke cijfers. Voelen de Friezen dat zelf ook zo? En blijkt dat ook uit de feiten? Cijfers van de politie en de Veiligheidsmonitor van het Ministerie van Veiligheid en Justitie geven een beeld.

De staat van de veiligheid

Van de Friezen voelde 27,8% zich in 2017 wel eens onveilig. Dat is duidelijk lager dan het landelijk gemiddelde van 34,1%. Het onveiligheidsgevoel in de eigen buurt is 11,1%, tegenover 16,4% landelijk.

Staafdiagram onveiligheidsgevoel burgers in Fryslân en Nederland 2017

Onveiligheidsgevoel burgers in Fryslân en Nederland 2017

In onderstaande figuur is weergegeven dat er in 2018 21.621 misdrijven in Fryslân zijn geregistreerd door de politie. Hiervan zijn er 3.700 (17%) als “high impact” misdrijven getypeerd. Dan gaat het vooral om geweldsmisdrijven (2.339) en woninginbraken (1.318). De andere high impact misdrijven (straatroof en overvallen) staan niet in de figuur omdat het om relatief kleine aantallen gaat. Respectievelijk 26 en 17 gevallen. Deze hoeveelheid misdrijven betekent dat jaarlijks ongeveer 7% van de Friese huishoudens met een misdrijf te maken krijgt. Landelijk ligt dit aandeel op 10%.

Hoewel de percentages lager liggen komt het beeld van de geregistreerde misdrijven qua verhouding wel overeen met de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor met betrekking tot slachtofferschap. Daarin kwam voor 2017 naar voren dat 10,3% van de Friezen aangaf in 2017 slachtoffer te zijn geweest van enige vorm van criminaliteit. Het landelijke percentage lag op 15,2%. Als wat specifieker wordt gekeken naar de verschillende vormen van criminaliteit dan valt op dat in Fryslân minder vaak slachtoffers vallen van vermogensdelicten en vandalisme dan in Nederland als geheel. Voor geweldsdelicten en cybercrime (hacken/cyberpesten) geldt dat Friezen ongeveer net zo vaak slachtoffer zijn als de gemiddelde Nederlander.

Ontwikkeling criminaliteit 2014-2018 Fryslân (eerste helft van het jaar)

De ontwikkeling van de veiligheid

Het gaat sinds 2012 de goede kant op met de veiligheid in zowel Fryslân als Nederland. Naast dat het gevoel van onveiligheid is afgenomen blijkt dit vooral uit de afname van het aantal geregistreerde misdrijven. In 2012 lag het aantal misdrijven in onze provincie nog op bijna 30 duizend. In afgelopen jaren zagen we een dalende trend waardoor het aantal misdrijven in 2018 maar liefst 26% lager lag ligt dan in 2012. Voor de high impact criminaliteit zagen we zelfs een afname van 29. Wel valt op dat de dalende trend het afgelopen jaar is gestopt. In 2018 lag het aantal misdrijven in Fryslân weer iets hoger dan in 2017. Dit wijkt af van het landelijke beeld. Landelijk zet de daling nog wel door. De daling is zelfs nog iets extremer dan in Fryslân. Het totaal aantal misdrijven is sinds 2012 met 32% afgenomen en de high impact misdrijven met 40%. Een verklaring voor de trendbreuk in Fryslân is niet bekend. De bereidheid tot het doen van aangifte speelt ook een rol in de cijfers. Er zijn regelmatig geluiden dat deze afneemt, waardoor dit een rol zal spelen in de telling van geregistreerde misdrijven. Dit zal overigens minder gelden voor de high impact criminaliteit.

Hoewel de feitelijke trend van het aantal misdrijven een toenemende veiligheid laat zien, gaat het gevoel van veiligheid daar niet even sterk in mee. Het algemene gevoel van onveiligheid lag in Fryslân in 2014 op 30,5% en is licht gedaald naar 27,8% in 2017. Het gaat dan om het percentage mensen dat zich wel eens onveilig voelt. Landelijk daalde dit percentage van circa 36% naar 34%. Het onveiligheidsgevoel in de eigen buurt daalde in Fryslân van 13,3 naar 11,1%. Landelijk van 18,2% naar 16,4%. Ook het slachtofferschap is volgens de Veiligheidsmonitor afgenomen. In 2014 gaf nog 15,3% van de ondervraagden aan slachtoffer te zijn geweest van enige vorm van criminaliteit en in 2017 was dit aandeel afgenomen tot 10,3%. Bij vermogensdelicten was de afname het sterkst.

De toekomst van de veiligheid

Op basis van de geconstateerde trend, vooruitgang in beveiligingstechnieken en verdere innovatie bij de politie (bijvoorbeeld ten aanzien van het voorspellen van inbraken), valt een verdere daling van de woninginbraken te verwachten. Voor de andere aspecten is een voorspelling moeilijk te geven. De verruwing en verdere segregatie van de maatschappij zetten de solidariteit onder druk en kunnen er ook voor zorgen dat groepen sneller en langduriger buiten de boot vallen en daardoor eerder in de criminaliteit vervallen. Ook leidt digitalisering ertoe dat daders nieuwe manieren in handen krijgen om slachtoffers te maken. Het valt de verwachten dat de cyber-criminaliteit verder toe gaat nemen.

Bronnen

Pagina opties