Natuur – kwantiteit

Sinds 1994 geven rijk en provincie uitvoering aan de realisatie van de Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen EHS), zie onderstaand figuur. Deze bestaat uit reeds bestaande natuurgebieden, nieuw aan te leggen natuurgebieden op bestaande landbouwgrond (zogenaamde ‘nieuwe natuur’) en een klein deel via agrarisch natuurbeheer. In 2014 is het Natuurpact tussen rijksoverheid en de provincies ingegaan. Hierin is vastgesteld dat de taakstelling voor de NNN in Fryslân is gesteld op 13.679 ha, en dat deze is gerealiseerd in 2027. Agrarisch natuurbeheer vindt grotendeels buiten het NNN plaats, en heeft recentelijk enkele ingrijpende organisatorische veranderingen doorgemaakt. Ruim 25 jaar vond dit op individuele basis plaats. Sinds 2009 worden de overeenkomsten op basis van collectief beheer door Agrarische Natuur Verenigingen  afgesloten. Vanaf 2016, bij de invoering van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer, kunnen bij collectieven aangesloten agrariërs binnen daarvoor aangewezen gebieden beheerovereenkomsten afsluiten. Tegelijkertijd is het agrarisch natuurbeheer verbreed naar meerdere flora- faunasoorten.

Kaart van Fryslân de planologische NNN in Fryslân (groen: land, blauw: water, roze: beheergebied).

De planologische NNN in Fryslân (groen: land, blauw: water, roze: beheergebied).

De staat van de natuur

In onderstaand figuur. is de ontwikkeling van verwerving en inrichting van de NNN (voorheen EHS) aangegeven. In 2017 was 11.737 hectare, ofwel 86% van de beoogde oppervlakte (taakstelling sinds 2014: 13.769 ha) NNN verworven.

Naast de oppervlakte van natuurgebieden en van gebieden die met een natuur-doelstelling worden  beheerd, is de kwaliteit ervan ook van belang. Dit wordt gemeten naar het aantal  aanwezige soorten  en natuurtypen. Daarvoor dient een adequate inrichting van de verworven gebieden, om een goede uitgangssituatie te scheppen voor de beoogde natuurtypen. In 2017 was 73% van de verworven oppervlakte ingericht. Daarbij moet opgemerkt worden dat een aantal inrichtingsprojecten inmiddels wel zijn uitgevoerd maar nog wachten op de administratieve afhandeling. In 2017 was 17.884 ha agrarisch beheer afgesloten (zie onderstaande kaart over land en dooradering).

Staafdiagram Ontwikkeling verwerving en inrichting Natuurnetwerk Nederland (NNN) in Fryslân

Ontwikkeling verwerving en inrichting Natuurnetwerk Nederland (NNN) in Fryslân

De ontwikkeling van de natuur

De laatste tien jaar schommelt het tempo van aankoop en inrichting van de NNN. Sinds begin 2014 is 487 ha verworven en 420 ha ingericht. Daarmee is eind 2017 86% verworven en 73% ingericht. In 2014 lagen deze percentages op respectievelijk 83% en 72%. 

Kaart van Fryslan Oppervlakte agrarisch beheerovereenkomsten binnen het ANKB in Fryslân in 2017

Oppervlakte agrarisch beheerovereenkomsten binnen het ANKB in Fryslân in 2017

De toekomst van de natuur

De laatste jaren gaat de verwerving van gronden voor de NNN vrij traag, met een gemiddelde van 120 ha per jaar in de periode 2014 - 2017, en minder snel dan in de beginperiode van het realiseren van het NNN (toen nog EHS). Dit is conform eerdere verwachtingen, onder meer omdat relatief makkelijk te verwerven hectares al eerder werden gerealiseerd. Het streven is de EHS in 2027 te hebben afgerond. Dat is een bijstelling naar achteren van eerdere planningen, en sluit aan op de landelijke ontwikkeling. In die resterende 11 jaar, vanaf 2017, dient nog 2.031 ha te worden verworven, wat overeenkomt met een gemiddelde grondaankoop van ruim 200 ha per jaar.

Pagina opties