Inkomen

Deze pagina geeft een beeld van de inkomensniveaus in Fryslân en de mate waarin mensen van de bijstand gebruik maken. Wat betreft de inkomens gaat het om cijfers van 2015. Recentere cijfers zijn niet beschikbaar.

De staat van het inkomen

Het inkomensniveau ligt in Fryslân van oudsher onder het landelijk gemiddelde. In 2015 was het gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden (excl. studenten) in Fryslân € 36.400 en in Nederland € 39.600. Gemeentelijk variëren de gemiddelde inkomens tussen de € 33.800 (Leeuwarden en Heerenveen) en € 40.900 (Terschelling). Het relatief lage gemiddelde inkomen in Fryslân hangt samen een oververtegenwoordiging van de laagste inkomensgroepen en ondervertegenwoordiging van de hoogste inkomensgroepen.

Overzichtstekening Fryslan Gemiddeld particulier besteedbaar huishoudinkomen per gemeente 2015 Legenda Gemiddeld particulier besteedbaar huishoudinkomen per gemeente 2015

Gemiddeld particulier besteedbaar huishoudinkomen per gemeente 2015

Het aantal bijstandsuitkeringen lag op 1 januari 2018 in Fryslân op 17.960 (voorlopig cijfer); 6,2% van de 290 duizend Friese particuliere huishoudens heeft daarmee een bijstandsuitkering. Landelijk ligt dit percentage iets lager op 5,5%. Per gemeente hangt het percentage huishoudens met een bijstandsuitkering sterk samen met het gemiddelde besteedbaar inkomen van huishoudens. Huishoudens in de noordelijke schil van de provincie (met uitzondering van de Wadden) hebben naar verhouding vaker een bijstandsuitkering dan in het zuiden van de provincie. Het percentage huishoudens met een bijstandsuitkering is in de gemeente Leeuwarden met ruim 10% het hoogst. Smallingerland en Harlingen volgen met rond de 7,5%. De waddengemeenten kennen de laagste percentages (minder dan 2%).

De ontwikkeling van het inkomen

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden is in de periode 2011-2015 met 5,2% gestegen van € 34.600 naar € 36.400 per huishouden. In Nederland was deze toename 5,6%. Het inkomensniveau ligt in Fryslân traditioneel gezien onder het landelijk gemiddeld, maar het verschil neemt niet of nauwelijks toe.

Het aantal bijstandsuitkeringen in Fryslân is de laatste 10 jaar met bijna 70% toegenomen van 10.600 tot bijna 18.000 uitkeringen. Landelijk was deze toename slechts 43%. Met name sinds 2011 is de toename in Fryslân sterker dan in Nederland. Vooral in Leeuwarden (+63%) en Zuidwest (+52%) was de toename sinds 2011 groter dan de provinciale toename van 39%. Wel zien we dat de forse groei in het aantal bijstandsuitkeringen sinds begin 2017 is gestabiliseerd en recent zelfs omgeslagen is in een afname.

Lijndiagram Ontwikkeling aantal bijstandsuitkeringen (index) Fryslân en Nederland

Ontwikkeling aantal bijstandsuitkeringen (index) Fryslân en Nederland

De toekomst van het inkomen

Het gemiddeld besteedbaar inkomen zal door de aantrekkende economie de komende jaren waarschijnlijk verder toenemen, zowel landelijk als provinciaal. In lijn met eerdere ontwikkelingen zal de provinciale toename in inkomen waarschijnlijk iets kleiner zijn dan de landelijke ontwikkeling. Deze ontwikkeling kent ook parallellen met die van de werkloosheid in Fryslân en Nederland. Bekijk ook de pagina 'Werkloosheid'

De ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen wordt conjunctureel bepaald, maar de conjunctuurgevoeligheid is minder sterk en direct dan bij bijvoorbeeld het aantal werkloosheidsuitkeringen. Mensen vallen namelijk pas terug op de bijstand als hun recht op WW is opgebruikt. In de uitstroom is wel een direct effect zichtbaar. Zodra iemand een baan vindt, vervalt zijn recht op een bijstandsuitkering. Door de economische groei vinden mensen (met name jongeren) het laatste jaar weer vaker een baan en neemt het aantal bijstandsuitkering dus af.

Bronnen

  • Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), WWB-uitkeringen Wet Werk en Bijstand (t/m 2014) en Participatiewet (vanaf 2015). Per 1-1-2013 is er een trendbreuk opgetreden in de methodiek. In plaats van een registratiemethodiek is het CBS overgestapt op een transactie-methodiek.

Pagina opties