Rijk en provincie tekenen Bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer (30-11-2018)

Wat gaan het Rijk en provincie Fryslân de komende vijf jaar doen om de Friese taal en cultuur te bevorderen?

Dit staat in de nieuwe Bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer  2019 – 2023 (BFTK). Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties drs. K.H. Ollongren en Commissaris van de Koning drs. A.A.M. Brok ondertekenden de afspraken vandaag in het taalbelevingscentrum Obe.

Met de ondertekening van de BFTK geven het Rijk en de provincie invulling aan de Wet gebruik Friese taal. De afspraken zijn gebaseerd op het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Doelstelling is een toename van het aantal personen dat de Friese taal schrijft, leest en spreekt. De provincie heeft als Taalskipper een belangrijke rol bij de uitvoering van de afspraken.

Gedeputeerde Sietske Poepjes: “Ik bin der tige wiis mei dat wy dizze wichtige ôfspraken oer de Fryske taal en kultuer makke hawwe foar de kommende fiif jier. It is in bestjoersôfspraak tusken it Ryk en de provinsje, mar mei en foar de Fryske mienskip ta stân kommen. Wy gean mei faasje fierder mei it Frysk. Mei de bestjoersôfspraak leit der in tige goede basis.”

Fries in het onderwijs

Een van de grootste uitdagingen is het versterken van het Fries in het onderwijs. Alle scholen in het Friese taalgebied moeten in 2030 voldoen aan de kerndoelen voor het Fries. De afspraken in de bestuursafspraak zorgen voor de randvoorwaarden om dit mogelijk te maken. Goed lesmateriaal, onderwijsbegeleiding, opgeleide docenten en voorlichting zijn hierbij onmisbaar. Voor het Fries op universitair niveau geeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een jaarlijkse bijdrage van € 110.000 voor de Leerstoel Fries aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Fryske Akademy

Rijk en provincie namen in de BFTK ook een afspraak op over de Fryske Akademy. De overheden kwamen overeen dat de provincie op korte termijn de situatie van de Fryske Akademy goed in kaart brengt. De provincie kijkt hier bij nadrukkelijk naar de financiële en bestuurlijke situatie, de organisatie van het wetenschappelijke instituut en de verbinding met de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). “Mei de bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer leit der no de kâns om mei de oanbelangjende partijen ta in sûne en takomstbestindige ynrjochting te kommen foar de Fryske Akademy as wittenskiplik ynstitút”, vindt gedeputeerde Poepjes.

Zichtbaarheid en gebruik Fries

Zowel provincie als Rijk zetten zich in om de zichtbaarheid van het Fries te vergroten. Bijvoorbeeld in de openbare ruimte op bewegwijzeringsborden maar ook bij kunst- en cultuurprojecten. De BFTK vormt, naast het onderwijs, de basis van het beleid voor rechtspraak, media, zorg en cultuur. Zo staan in de bestuursafspraak afspraken over het gebruik van het Fries bij de politie, belastingdienst, gemeenten en andere overheidsorganisaties. Maar ook over het gebruik van het Fries in de zorg zoals in ziekenhuizen, bij de huisarts of in de thuiszorg. De provincie en het Rijk streven ernaar een Taalproductiehuis op te richten om de Friese taal onder de aandacht te brengen bij culturele activiteiten.

Noardeast-Fryslân

Een concrete invulling van de BFTK en de Wet gebruik Friese taal werd vandaag al bereikt. De gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadiel, Kollumerland en Nieuwkruisland en Dantumadiel tekenden samen een bestuurlijke overeenkomst met het Rijk en de provincie. Uitgangspunt is dat het gebruik van de Friese taal er na de gemeentelijke herindeling op 1 januari 2019 er niet op achteruit gaat. Samen zetten de overheden in op de zichtbaarheid en het gebruik van de Friese taal in de nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân. Gemeente Dantumadiel ondertekent de afspraken ook, omdat Dantumadiel samenwerkt op het gebied van taalbeleid met de nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân.

Deze BFTK is de vijfde bestuursafspraak sinds de eerste bestuursafspraak in 1989 tot stand kwam. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties geeft voor vijf jaar een extra jaarlijkse bijdrage van € 150.000 voor de Wet gebruik Friese taal. Voor Fries in het onderwijs geeft het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een eenmalige bijdrage van € 333.331.

Te downloaden:

Pagina opties

Bekijkt u deze website het liefst in het Nederlands of het Frysk? Selecteer uw voorkeur.

De huidige voorkeurstaal is:

NederlandsFrysk

Om uw voorkeur later te wijzigen, klikt u op de vlag rechts bovenaan de website.