Veelgestelde vragen

Uitleg verkiezingen 

Wat doen Provinciale Staten?                                                                                                                                          

Provinciale Staten zijn het hoofd van de provincie. Ze vertegenwoordigen alle inwoners van Fryslân, bepalen op onderdelen wat er in onze provincie gebeurt en controleren Gedeputeerde Staten, het dagelijks bestuur van de provincie.

Hebben Provinciale Staten invloed op de landelijke politiek?

De Provinciale Staten van alle provincies kiezen samen de leden van de Eerste Kamer. Dat doen ze dit jaar op maandag 27 mei. Door te stemmen voor de Provinciale Staten, beslis je dus ook meteen over de Eerste Kamer.

Waar kan ik stemmen?

Op 20 maart zijn in heel Fryslân stemlokalen. Elk stemlokaal is geopend van 7.30 tot 21.00 uur. Sommige stemlokalen, bijvoorbeeld op stations of in ziekenhuizen, zijn al eerder geopend of sluiten later. Op je stempas, die je uiterlijk de eerste week van maart krijgt toegestuurd, staat het adres van een stemlokaal bij jou in de buurt. Maar stem je liever op een andere plek in je gemeente, dan kan dat ook.

Op wie kan ik stemmen?

Misschien weet je al wat of op wie je gaat stemmen. Als je dat nog niet weet: in de periode van 25 februari tot 20 maart voeren de verschillende politieke partijen campagne. Ze flyeren in de winkelstraten, ze zenden verkiezingsspotjes uit op TV en radio of proberen via de sociale media jouw aandacht te trekken. In de Friese verkiezingskrant vind je de partijen, met hun lijstrekkers en hun ideeën voor de Friese toekomst.

Mag ik in een andere gemeente stemmen?

Wil je in een andere gemeente stemmen? Dan moet je een kiezerspas aanvragen. Dit kun je doen bij de afdeling Burgerzaken van jouw gemeente. Met de kiezerspas kun je bij elk stembureau in de provincie Fryslân stemmen.

Wat moet ik meenemen om te mogen stemmen?

Heb je stemrecht, dan krijg je uiterlijk in de eerste week van maart 2019 een stempas thuisgestuurd. De kandidaatslijsten worden een week later ook bij jou thuisbezorgd. Op deze lijst staan de namen van de partijen en hun kandidaten. De stempas neem je mee naar het stemlokaal. Om te mogen stemmen, heb je daarnaast een identiteitsbewijs (ID-kaart, paspoort of rijbewijs) of Nederlandse verblijfsvergunning nodig. Het identiteitsbewijs mag maximaal vijf jaar verlopen zijn.

Ik ben mijn stempas kwijtgeraakt. Mag ik nog stemmen?

Raak je je stempas kwijt, dan kun je een vervangende pas aanvragen. Dit kan mondeling op het gemeentehuis van je gemeente, tot uiterlijk 19 maart om 12.00 uur. Vergeet je niet een geldig identiteitsbewijs mee te nemen? Voor het online aanvragen van een vervangende pas kijk je op de website van jouw gemeente. Als je een vervangende stempas hebt en je oude pas alsnog terugvindt, moet je met de vervangende pas stemmen.

Hoe gaat het stemmen in zijn werk?

Om te stemmen, geef je je stempas en identiteitsbewijs aan een medewerker van het stemlokaal. Hij of zij controleert of de gegevens op de stempas en het identiteitsbewijs met elkaar overeenkomen en geeft je vervolgens een stembiljet. Het stembiljet is een lijst met namen van de partijen en kandidaten op wie je kunt stemmen. In het stemhokje kruis je met een rood potlood de kandidaat van jouw keuze aan. Het stembiljet doe je vervolgens opgevouwen in de stembus.

Jouw gedrag in het stemlokaal

Jouw gedrag in het stemhokje

Mag iemand anders voor mij stemmen?

Kun je op 20 maart niet zelf stemmen, maar wil je je stem niet verloren laten gaan? Laat dan iemand anders namens jou stemmen. Dat doe je door hem of haar een zogenaamde volmacht te verlenen. Op de achterkant van je stempas kun je de naam invullen van degene die voor jou gaat stemmen. Hij of zij moet wel in dezelfde gemeente wonen als jou en mag in totaal maximaal twee machtigingen hebben. Om namens jou te kunnen stemmen, heeft de gemachtigde een kopie van je identiteitsbewijs (ID-kaart, paspoort of rijbewijs) nodig. Hij of zij moet jouw stem tegelijkertijd met zijn/haar eigen stem uitbrengen.

Wat is blanco stemmen?

Wil je niet op een van de verkiesbare partijen stemmen, dan kun je een blanco stem uitbrengen. Dat doe je door niks in te vullen op het stembiljet. Een blanco stem gaat niet naar een partij, maar wordt wel meegerekend in het opkomstpercentage.

Hoe wordt de verkiezingsuitslag bepaald?

Zodra de stemlokalen zijn gesloten, beginnen de medewerkers met het tellen van de stemmen. Op basis van het aantal uitgebrachte stemmen wordt bepaald hoeveel zetels de verschillende partijen krijgen. De berekening van de verkiezingsuitslag verloopt in 2 fasen. In de eerste fase wordt het aantal beschikbare zetels over de politieke partijen verdeeld. In de tweede fase worden de zetels toegewezen aan de kandidaten.

Waarom moet ik op 20 maart twee keer stemmen?

Tegelijk met de Provinciale Statenverkiezingen worden ook de waterschapsverkiezingen gehouden. Bij deze verkiezingen wordt het nieuwe algemeen bestuur van de waterschappen gekozen. Het waterschap van onze provincie heet Wetterskip Fryslân. Op de dag van de stemming krijg je in het stemlokaal één stembiljet voor de provinciale statenverkiezingen en één voor de waterschapsverkiezingen. In beide gevallen geldt: kleur het vakje rood bij de kandidaat op wie je wilt stemmen, of kleur niks rood als je blanco wilt stemmen. Op www.wetterskipverkiezingen.nl lees je meer over de verkiezingen van Wetterskip Fryslân.

Ik ben op 20 maart in het buitenland. Kan ik dan stemmen?

Alleen als je ingeschreven staat in een Nederlandse gemeente, kun je vanuit het buitenland stemmen voor de verkiezingen van 20 maart. Sta je niet ingeschreven in een Nederlandse gemeente, bijvoorbeeld omdat je (voor langere tijd) in het buitenland woont, is het niet mogelijk om te stemmen.

Pagina opties

Bekijkt u deze website het liefst in het Nederlands of het Frysk? Selecteer uw voorkeur.

De huidige voorkeurstaal is:

NederlandsFrysk

Om uw voorkeur later te wijzigen, klikt u op de vlag rechts bovenaan de website.