1. Sichtberens fan it Frysk

It Frysk moat sichtberder wurde dan no it gefal is. Alle ynterne en eksterne kommunikaasje-uterings fan de provinsje komme derom sa folle mooglik dûbeldtalich en tagelyk yn it Frysk en Nederlânsk út. Dat jildt bygelyks foar struibrieven, rapporten en sosjale media. Ek de uterings yn de publike romte wurde sa folle mooglik Frysk of dûbeltalich, lykas ynformaasjebuorden of paadwizers.

2. Gebiedsanalyses Stikstof

De provincie Fryslân stelt de gebiedsanalyses voor het stikstofdossier vast. Om te komen tot een goede aanpak heeft de provincie Fryslân alle bekende informatie over de elf stikstofgevoelige Natura2000-gebieden en de directe omgeving verzameld en vastgelegd in gebiedsanalyses. Deze analyses vormen de basis voor gesprekken over de stikstofaanpak in en rond de Friese stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden.

4. Aanvragen agrarisch natuurbeheer verder gedigitaliseerd

De agrarische natuurcoöperatie Westergo ontvangt ruim 90.000 euro voor de doorontwikkeling van het digitale systeem SCAN-ICT. Via dit systeem kunnen agrarische collectieven subsidie- en betalingsaanvragen doen voor agrarisch natuurbeheer. Straks moet het ook mogelijk zijn dat agrariërs via dit digitale systeem hun activiteiten rapporteren. Zoals het vastleggen van gegevens rondom het periodieke onderhoud aan poelen en de jaarlijkse schouw van de gebieden. Dit scheelt uiteindelijk veel werk voor de agrariërs.

5. Project "Klimaat robuust waterbeheer voor Friese zandgebieden" krijgt subsidie

De Vereniging Noardlike Fryske Wâlden ontvangt 30.000 euro voor het project Klimaatrobuust waterbeheer voor de Friese zandgebieden. In dit project worden praktijkproeven gedaan met het vasthouden van water op de hogere zandgronden in het Oosten van Fryslân. Het regenwater moet hierbij ten goede komen aan het grondwatersysteem. Daarmee wordt de voorraad zoet grondwater extra aangevuld. In droge tijden is dit gunstig voor natuur, landbouw en drinkwater. Dit wordt steeds meer van belang met het zicht op warmere en drogere zomers door de klimaatverandering. Ook Wageningen Universiteit en Hogeschool Van Hall Larenstein zijn betrokken bij dit project.

6. Sonac Burgum moet voldoen aan strengere geurregels

In 2019 heeft de provincie beleidsregels rondom geur voor Friese bedrijven vastgesteld. Het bedrijf Sonac Burgum B.V. maakte nog gebruik van geurregels uit 2005. Dit geurkader uit 2005 is ingetrokken, zodat ook voor Sonac Burgum B.V. het meest actuele beleid uit 2019 geldt. Dit beleid is door nieuwe wetenschappelijke inzichten strenger dan het geurkader uit 2005. Zo is de maximaal toegestane geurbelasting iets strenger. Dit nieuwe beleid stimuleert het bedrijf om haar geuremissie verder terug te brengen.

7. Subsidieregeling Energiecoaches

Friese gemeenten kunnen vanaf 8 maart subsidie aanvragen voor de inzet van een energiecoach. Die kan inwoners ondersteunen om hun huizen duurzaam te maken. Dat verlaagt hun woonlasten en is goed voor het terugdringen van de CO2-uitstoot. De regeling is open van 8 maart tot 30 april 2021 en bevat 770.000,- euro.

8. Frysk yn it ûnderwiis

De kosten foar de Fryske lessen op skoallen yn Fryslân lizze te folle by de skoallen. Dat stiet yn it rapport oer de bekostiging fan it Frysk yn it ûnderwiis. Fryske skoallen moatte it Frysk oanbiede en hawwe dertroch minder frije romte dan skoallen bûten Fryslân. Sy krije boppedat wol jild foar Fryske learmiddels, mar net foar goede Fryske dosinten. De provinsje Fryslân sil yn petear mei it Ryk om der oplossings foar te fine.

9. Hogere vergoeding burgemeester en wethouders Vlieland

Vanaf 1 juni dit jaar mogen burgemeester en wethouders van de gemeente Vlieland een hogere vergoeding ontvangen. De verhoging is tijdelijk en geldt tot 1 januari 2027. De gemeenteraad van Vlieland heeft verzocht om deze verhoging vanwege de grote aantallen toeristen die structureel op het eiland zijn. In praktijk heeft Vlieland een grotere verantwoordelijkheid dan vergelijkbare gemeenten met een zelfde basisinwonertal.