Ganzen

Fryske Guozzeoanpak: beschermen en schade bestrijden

De basis van de Fryske Guozzeoanpak bestaat uit de balans tussen enerzijds het beschermen van ganzen en anderzijds het bestrijden van schade aan boerenland. De ganzenschade is de afgelopen jaren verder toegenomen. Ook het aantal ganzen groeit door. Het gaat hier om beschermde ganzen. Om die reden is het niet mogelijk hele snelle en rigoureuze maatregelen te nemen. Dan kunnen de zogenaamde ‘instandhoudingsdoelen’ in het geding te komen. Daar komt bij dat ganzen ook bij onze provincie horen.

Vanwege de toenemende schade is er bij de evaluatie van 2017 voor gekozen de bescherming van ganzen te verminderen en meer mogelijkheden te bieden om de schade te bestrijden en te voorkomen.

De bescherming van de ganzen krijgt in hoofdlijn vorm door de ingestelde ganzenfoerageergebieden. De mogelijkheden om schade te bestrijden krijgt vorm in het verjagen en het ondersteunend afschot. Dit laatste is verwoord in het Faunabeheerplan.

Faunabeheerplan Winterganzen 2018-2020

Faunabeheerplan goedgekeurd 

Het Faunabeheerplan Winterganzen 2018-2020 is op 8 oktober 2018 goedgekeurd door de provincie Fryslân. In dit plan staat hoe de ganzenoverlast wordt bestreden. Het opstellen van dit nieuwe Faunabeheerplan was nodig omdat de provincie de regels voor het verjagen van ganzen heeft gewijzigd.

Maar de Fryske Guozzeoanpak was toch al vastgesteld? Ja dat klopt, de provincie heeft het beleid vastgesteld maar dat is niet genoeg. Het is wettelijk verplicht om een Faunabeheerplan te maken. Het opstellen van dit plan gebeurt door de Faunabeheereenheid. Hierin zitten onder meer de jagers- , landbouw- en natuurorganisaties. Vervolgens moet Gedeputeerde Staten het Faunabeheerplan goedkeuren. Pas daarna kan iedereen aan de slag. Tegen het goedkeuringsbesluit is bezwaar en beroep mogelijk.

U kunt het Faunabeheerplan Winterganzen 2018-2020 en het besluit tot goedkeuring van dit Faunabeheerplan inzien via de link onderaan dit artikel.

Bezwaarschrift indienen

Het Faunabeheerplan Winterganzen 2018-2020 is in te zien op de website van de Provincie Fryslân en van de Faunabeheereenheid Fryslân. Het plan ligt ook op het provinciehuis ter inzage met ingang van maandag 15 oktober 2018. Belanghebbenden kunnen tegen het besluit tot goedkeuring van dit plan binnen zes weken na bekendmaking (tot en met 26 november) een bezwaarschrift indienen bij Gedeputeerde Staten van Fryslân, Postbus 20120, 8900 HM in Leeuwarden.

Betere mogelijkheden voor de Fryske Guozzeoanpak

Wat zijn de belangrijkste veranderingen in het nieuwe Faunabeheerplan Winterganzen 2018-2020?

  • Tijdstippen verjagen van 1 november tot 1 april. Verjagen met ondersteunend afschot is toegestaan vanaf een half uur voor zonsopkomst tot 12 uur ’s middags. Na dit tijdstip is verjaging wel toegestaan, maar zonder ondersteunend afschot.

Op advies van de Faunabeheereenheid had Provinciale Staten al besloten om  verjagen met ondersteunend afschot toe te staan van een half uur voor zonsopkomst tot 12 uur 's middags. Jagers moeten ganzen verjagen op het moment dat dit het meest effectief is. ’s Ochtends in de schemering vliegen de ganzen op van hun slaapplekken om te eten. Als ze eenmaal ergens landen, dan blijkt in praktijk dat ganzen daar vaak blijven zitten. Ganzen ‘moeten’ landen in de daarvoor aangewezen foerageergebieden, waar ze vrij mogen eten. Niet daarbuiten. Jagers kunnen nu voor zonsopkomst bij de percelen gaan zitten waar de ganzen niet gewenst zijn. Wanneer de ganzen op deze percelen willen landen, is het mogelijk ze direct te verjagen naar de foerageergebieden. De ganzen leren dan direct waar ze wel ongestoord kunnen eten en waar niet. Na 12 uur is het effect van verjaging met het geweer veel minder groot. De boer moet na 12 uur wel zelf de ganzen verjagen. 

  • Geen machtigingen meer. Voor het verjagen van brand-, kol- en grauwe gans van schaddepercelen was tot nu toe een machtiging van de FBE nodig. Nu dit verjagen is geregeld in de Provinciale Verordening geldt voor dit verjagen een provinciale vrijstelling. Daarom is geen machtiging meer nodig. Dit vermindert de administratieve lasten voor de jager. De jager moet nog wel steeds een grondgebruikersverklaring meenemen in het veld! Dit is een verklaring van de grondeigenaar waarin hij toestaat dat de jager op zijn gronden mag verjagen met ondersteunend afschot.
  • Afschot registeren binnen 24 uur. Jagers moeten de geschoten ganzen binnen 24 uur nadat het afschot heeft plaatsgevonden in het Fauna Registratie Systeem vastleggen. Omdat de FBE de taak heeft de door de Provincie vastgestelde maximale afschotaantallen per ganzensoort te bewaken en een waarschuwing af te geven zodra 70% van het maximale afschot is bereikt, is het nodig dat uitvoerders hun afschot in FRS binnen 24 uur vast leggen. Tot nu toe moest dit binnen 28 dagen. Deze termijn is echter te lang voor een adequate monitoring.

Een half uur voor zonsopkomst jagen

Maximaal afschot brandgans, kolgans en grauwe gans

Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben op 8 oktober 2018 besloten dat tussen 1 oktober 2018 en 1 juni 2019 maximaal de volgende aantallen overwinterende ganzen geschoten mogen worden tijdens ganzenverjaagacties: kolgans 25.000, brandgans 100.000 en grauwe gans 25.000. Het betreft hier afschot ter ondersteuning van verjaagacties.

In de Fryske Guozzeoanpak 2017-2020 is vastgelegd dat Gedeputeerde Staten ter bescherming van genoemde ganzensoorten jaarlijks een maximum te schieten aantal ganzen vaststelt. Hiermee wordt voorkomen dat téveel ganzen worden geschoten en daardoor de instandhoudingsdoelen van de betreffende ganzensoorten in gevaar komen.

Opvangplaatsen voor ganzen

Ganzenfoerageergebieden

Een belangrijk onderdeel van de bescherming is het instellen van ganzenfoerageergebieden. Dit zijn stukken land waar ganzen vrij mogen neerstrijken om te rusten en eten. Grondgebruikers kunnen op basis van vrijwilligheid grond beschikbaar stellen om deel te nemen aan deze foerageergebieden. De ganzenfoerageergebieden zijn door Gedeputeerde Staten aangewezen. De begrenzing is zijn met veel inzet van de Agrarische Natuurverenigingen tot stand gekomen.

Er zijn algemene en soortspecifieke foerageergebieden. In de algemene gebieden worden de ganzen van 1 november tot en met 31 maart opgevangen. In de soort specifieke gebieden loopt dit van 1 november tot en met 30 april en soms tot 31 mei. Gedeputeerde Staten van Fryslân stelden de begrenzing op 17 oktober vorig jaar vast. Het vastgestelde oppervlak bedroeg 20.700 hectare. Daarnaast is ruim 4000 hectare soortspecifiek foerageergebied ingesteld.

De foerageergebieden zijn bij de begrenzing in 2017 met 10% verkleind. Dit was vooraf bekend gemaakt. Desondanks hadden er veel meer boeren ingetekend dan er aan areaal beschikbaar was. Dit betekende dat sommige boeren niet meer in aanmerking kwamen om hun land als foerageergebied aangewezen te krijgen. Heel veel van deze afgewezen grondgebruikers, in totaal 132, hebben bezwaar gemaakt tegen deze afwijzing. Een onafhankelijke bezwarencommissie heeft de bezwaren behandeld en hierover advies uitgebracht aan Gedeputeerde Staten. Op basis van dit advies hebben Gedeputeerde Staten op 16 oktober 2018 de begrenzing opnieuw vastgesteld. Uit dit besluit volgt dat het oppervlak foerageergebied een klein beetje is vergroot en vanaf nu circa 21.000 hectare bedraagt.

Nieuwe kaart

De nieuwe begrenzing van de foerageergebieden is op 16 oktober 2018 vastgesteld door Gedeputeerde Staten. Van deze nieuwe begrenzing is een kaart gemaakt. Deze staat hieronder.

Open grote kaart (met meer informatie en legenda)

Ter inzage

De motivering van de nieuwe begrenzing en de kaart waarop deze nieuwe begrenzing van de gebieden staat aangegeven ligt vanaf maandag 22 oktober 2018 ter inzage in het Provinsjehûs, Tweebaksmarkt 52, 8911 KZ, Leeuwarden. De stukken zijn in te zien elke werkdag van 9.00 tot 16.00 uur. Hiervoor graag vooraf contact opnemen via tel. 058 - 292 59 25.

Belanghebbenden die eerder bezwaar hebben gemaakt tegen het besluit tot vaststelling van de ganzenfoerageergebieden van 17 oktober 2017 kunnen tegen het besluit op bezwaar binnen zes weken na bekendmaking een gemotiveerd beroepschrift indienen bij de Rechtbank, Noord-Nederland, Afdeling Bestuursrecht, Postbus 150, 9700 AD Groningen

Wel verjagen als er beroep wordt aangetekend

Het is wel belangrijk dat boeren die beroep aantekenen tegen de begrenzing preventieve maatregelen blijven nemen om ganzen te verjagen. Ook moeten boeren hun jager blijven inschakelen voor de verjaging. Ook al is er beroep aangetekend. Uitvoeren van preventieve maatregelen en verjaagacties is nodig om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming in de schade. De percelen vallen buiten het foerageergebied tot dat de rechtbank een beslissing op het beroep heeft genomen.

De aanvragen voor tegemoetkoming kunnen worden gedaan bij BIJ12-Faunafonds, zie www.faunaschade.nl. Hier zijn kosten aan verbonden. Als dit niet gedaan wordt of niet goed wordt gedaan komt een grondgebruiker niet in aanmerking voor een tegemoetkoming in de schade. Ook de registratie van de verjaagacties moet goed en op de juiste wijze plaatsvinden. Mocht een beroep worden toegekend dan zal er achteraf een correctie plaats vinden. Die correctie houdt o.a. in dat het eigen risico vervalt en het behandelbedrag (leges) wordt terug betaald.

Vragen?

Heeft u vragen over de Fryske Guozzenoanpak of de ganzenfoerageergebieden? Neem dan contact op met het Klantencontactcentrum van de provincie Fryslân via 058 - 292 59 25. Onze klantadviseurs verwijzen u naar de juiste persoon.

Pagina opties

Bekijkt u deze website het liefst in het Nederlands of het Frysk? Selecteer uw voorkeur.

De huidige voorkeurstaal is:

NederlandsFrysk

Om uw voorkeur later te wijzigen, klikt u op de vlag rechts bovenaan de website.