Friese taal

  • Taaldocumentatie, promotie en hulpmiddelen

  • Onderwijs

    De provincie Fryslân stimuleert en subsidieert, overeenkomstig Europese en nationale wet- en regelgeving, het gebruik van het Fries. Het onderwijs is daarin een centraal domein. De provincie heeft aandacht voor het Fries in het onderwijs en stelt daar veel financiële middelen voor beschikbaar.

    Voorschools

    De provincie stimuleert het gebruik van het Fries bij hele jonge kinderen. Zo zet de provincie er op in dat er op veel peuterspeelzalen en kinderdagverblijven, in tweetalig Fries - Nederlands beleid gevoerd wordt.

    Primair en voortgezet onderwijs

    Elke school in het Friese taalgebied is verplicht om (sommige of alle) kerndoelen voor het Fries te halen. (Linkje Taalplan Fries) Daarnaast zijn er ongeveer 70 drietalige basisscholen (Fries, Engels en Nederlands) en 5 locaties voor meertalig voortgezet onderwijs waarbij het Fries ook een instructietaal is bij andere vakken in een substantieel deel van de onderwijstijd.

    Middelbaar beroepsonderwijs

    In het beroepsonderwijs is het niet wettelijk verplicht om het Fries aan te bieden. Wel wordt er op sommige locaties het Fries in bepaalde modules van sommige opleidingen (met name gericht op zorg, opvoeding en onderwijs) aangeboden.

    Hoger onderwijs

    Beide hogescholen in de provincie bieden het Fries aan in de lerarenopleidingen, gericht op zowel het primair als voortgezet onderwijs. Er is een speciale drietalige stroom ingericht voor toekomstige leerkrachten op een basisschool voor primair onderwijs. De hogescholen bieden daarnaast nascholingscursussen Fries aan en een cursus voor taal coördinatoren in het basisonderwijs.

    Universitair Onderwijs

    De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) biedt een bachelor opleiding Minorities en Multilinqualism aan, met daarin opgenomen een optionele specialisatie in het Fries. Het RuG biedt eveneens een masteropleiding aan voor een eerstegraads leraar Fries en een master Multilinqualism.

    Taalplan Frysk

    In augustus 2014 hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân de bevoegdheid gekregen van het Rijk om (partiele) ontheffing te verlenen voor het vak Fries in het primair en voortgezet onderwijs. Dat betekent dat Gedeputeerde Staten, naast in volledige ontheffing, ook voor een deel ontheffing voor het vak Fries kunnen geven.

    Door een team van onderwijsdeskundigen van NHL/ ECNO wordt objectief in kaart gebracht wat elke school in Friesland voor het primair en voortgezet onderwijs aan het Fries doet, welke kerndoelen er behaald worden, wat de ambitie van de school is ten aanzien van het Fries, enzovoort. Deze informatie wordt vastgelegd in het Taalplan Frysk: in aanvraag voor wel of geen partiële ontheffing overeenkomstig de ontheffingsprofielen. Op basis van het Taalplan Frysk kan Gedeputeerde Staten besluiten om de school voor een periode van maximaal vier jaar ontheffing te verlenen voor de kerndoelen die de school op dat moment nog niet haalt.

    Vragen over het Taalplan Frysk kunnen gesteld worden via taalplanfrysk@fryslan.frl

  • Literatuur

Pagina opties